مرور سناریوهای پیش‌رو در جنگ زیرساخت

پوریا فتحعلی – کارشناس اقتصادی: سناریو‌های پیش روی جنگ زیرساخت به سه دسته تقسیم می شوند:
1️⃣سناریو استمرار راهبرد کنونی(سیاست چشم در برابر چشم)
2️⃣سناریو کنترل تنش از طریق مذاکره
3️⃣سناریو تصاعد تنش در زیرساخت

تداوم راهبرد فعلی *چشم در برابر چشم* به دلیل اندازه بزرگتر اقتصاد آمریکا و متحدانش، درد لازم برای عقب‌نشینی طرف مقابل را ایجاد نمی‌کند. بنابراین، *بازنگری در این راهبرد از امروز اجتناب‌ناپذیر است.*

سناریوی کنترل تنش و ورود به فاز مذاکره، هرچند در ظاهر زیرساخت های کشور را حفظ می کند ولی در باطن موجب از دست رفتن امکان بازسازی کشور پس از جنگ خواهد شد. چرا که در این سناریو قیمت نفت به سرعت پس از توافق کاهش یافته و کمبود های بازار نفت مرتفع می شود و کسب درآمد ارزی ایران از این مسیر در هاله ای از ابهام قرار می گیرد چرا که با رفع کمبود ها حلقه تحریم نفت ایران مجددا تنگتر خواهد شد. باید توجه داشت در این سناریو به دلیل هزینه‌های بالای بازسازی در ایران و نبود منابع مالی کافی، قیمت دلار را پس از اتمام جنگ به بالای ۲۵۰ هزار تومان می‌رساند. این افزایش مشابه جهش‌های مشاهده‌شده پس از جنگ ۱۲ روزه خواهد بود. چنین رشدی می‌تواند محرک ناآرامی‌های اجتماعی شده و *زمینه را برای دور جدیدی از تنش‌ها فراهم کند.* ضمنا این سناریو اثری در ارتقا بازدارندگی کشور نخواهد داشت و پس از جنگ فعلی امکان ایجاد مجدد جنگ زیرساخت ها را حفظ خواهد کرد. پس می توان جمع بندی کرد که این راهکار در نهایت موجب تضعیف شدید ایران در بخش زیرساختی خواهد شد.

تصاعد تنش و فشار مضاعف بر زیرساخت‌های تولید نفت منطقه، موجب ایجاد کمبود در بازارهای جهانی و افزایش قیمت نفت خواهد شد. *ایجاد این کمبود، تنها راه کاهش فشار تحریمی آمریکا بر صادرات نفت ایران پس از پایان جنگ است.* چرا که ایران در فاز بازسازی، نیازمند کاهش این تحریم‌هاست. همچنین، کمبود در بازار نفت، موجب افزایش قیمت و بهبود دوچندان درآمدهای دولت ایران می‌شود. این درآمدهای اضافی، زمینه کنترل قیمت ارز و تأمین منابع لازم برای بازسازی را فراهم می‌کند.

علاوه بر این، ایجاد کمبود در بازار انرژی و جهش مجدد قیمت نفت، فشار بر تورم جهانی و تورم آمریکا را دوچندان کرده و *درد واقعی را برای طرف مقابل جنگ ایجاد می‌کند.* این امر می‌تواند زمینه ساز سقوط بازارهای مالی در آمریکا باشد و فرآیند پایان جنگ را تسریع بخشد.

لازم به ذکر است ایجاد کمبود در بازار جهانی نفت تنها راهکار حفظ زیرساخت های نفتی ایران است چرا که در صورت بروز کمبود در بازار نفت آمریکا برای جلوگیری از ایجاد تنش بیشتر در قیمت نفت از حمله به تاسیسات نفتی ایران صرف نظر خواهد کرد.

از این جهت لازم است در ۲۴ ساعت آینده در ۳ فاز به تهدیدات روز گذشته واکنش نشان داده شود:

1️⃣ معتبر کردن تهدیدات با هدف قرار دادن *تجهیزات نفتی با قابلیت جایگزینی سریع؛* از جمله تاسیسات انتقال نفت عربستان به دریای سرخ و خط لوله فجیره

2️⃣ اعلام رسمی سیاست نظام در قبال فاز جدید *جنگ زیرساخت و اعلام شفاف تهدیدات* و تصریح بر هدف قرار دادن زیرساخت های نفتی کلیدی که به تولید نفت در بلند مدت ضربه می زند.

3️⃣ ضربه زدن به تجهیزات نفتی کلیدی در صورت تصاعد تنش از سمت طرف مقابل که آسیب به آنها *موجب اختلال در جریان نفت در بلندمدت خواهد شد.* این اقدام باید به صورت پلکانی انجام پذیرد.