منیر احمدی: در سندی جامع، فعالان رسانهای با ترسیم نقشه راهی سهبعدی پایان دوران «ناامنی شغلی» و «بیکرامتی حرفهای» را فریاد میزنند، پیامی که میگوید حمایت از خبرنگار، حمایت از حق دانستن مردم است.
درست در میانه روزهایی که خبرنگاران برای ثبت لحظهها و روایت واقعیتها از جان و آبروی خود مایه میگذارند، «پایگاه خبری تحلیلی خبرنگاران و رسانه» با انتشار منشوری جامع، تصویری شفاف از آنچه این قشر زحمتکش در سکوت تحمل میکند، به نمایش گذاشت. این سند که با عنوان «نیازمندیهای خبرنگاران ایران» رونمایی شده، تنها یک لیست از درخواستها نیست بلکه نقشه راهی است برای احیای اعتبار و امنیت در حرفهای که خود امنیت و آگاهی جامعه را تضمین میکند.
این منشور که در سه محور اصلی و چندین مؤلفه کلیدی تدوین شده، روایتی است از دغدغههای یک صنف فراموششده که با وجود نقش بیبدیل، اغلب در حاشیه رها میشود:
پنجره اول ،نان و معیشت: از سفره تا سلامت روان
در بخش نخست این سند، پای درد دل خبرنگارانی نشستهایم که با وجود کار طاقتفرسا، هنوز از «حقوق متناسب با تورم» بیبهرهاند. فعالان رسانهای خواستار برقراری عدالت اقتصادی از تضمین بیمه کامل درمانی و تأمین اجتماعی گرفته تا تامین تجهیزات حرفهای و امکان شرکت در آموزشهای تخصصی هستند. اما نکته ظریف و مغفولمانده در این میان، تأکید بر «سلامت روان» است، چرا که خبرنگاری که خود زیر فشار مالی و روحی له میشود، نمیتواند آینهای صادق برای انعکاس واقعیتهای جامعه باشد. آنها دیگر نمیپذیرند که به عنوان «نیروی کار ارزان» در ازای دریافت یک خبر، تمام هستی خود را گرو بگذارند.
پنجره دوم، امنیت و قلم: حق داشتن پناهگاه قانونی
فریاد دوم این منشور، از عمق ناامنیهای شغلی و قضایی برمیخیزد. خبرنگاران در این سند، خواهان «قراردادهای پایدار» و «امنیت شغلی» هستند تا دیگر نگران فردای خود در یک رسانه نباشند. همچنین، حمایت حقوقی و قضایی در برابر شکایات بیاساس و فرسایشی، و تضمین امنیت جانی در مأموریتهای پرخطر، از دیگر مطالبات جدی این قشر است. در این بخش، دسترسی آسان و سریع به اطلاعات و مقابله با قوانین دستوپاگیر، به عنوان حق مسلم هر خبرنگار برای انجام وظیفه خطیر اطلاعرسانی، به صراحت مطرح شده است. بدون این پناهگاههای قانونی و امنیتی، قلم خبرنگار یا میشکند یا سانسور میشود.
پنجره سوم، کرامت و جایگاه: رسانهای که باید از حاشیه خارج شود
اما شاید مهمترین بخش این منشور، نگاهی است که به «جایگاه اجتماعی» و «استقلال حرفهای» دارد. در این بخش، خبرنگاران از دسترسی آسانتر به مسئولان، کاهش فشارهای سیاسی، حمایت از خبرنگاران آزاد و تقویت تشکلهای صنفی مستقل سخن گفتهاند. آنها معتقدند تا زمانی که نهادهای صنفی ضعیف باشند و هر خبرنگاری برای حفظ شغل خود مجبور به کوتاه آمدن در برابر فشارها باشد، رسانه هرگز نمیتواند چشم بینای جامعه باشد. همچنین، احترام به حقوق مالکیت معنوی و تلاش برای بهبود جایگاه اجتماعی خبرنگار در این سند، نشان میدهد که این قشر دیگر نمیخواهد در سایه تحقیر و بیاعتنایی، به تولید محتوا بپردازد.
سخن پایانی، پلی به سوی شفافیت
در پایان این سند که با یک شعار استراتژیک همراه است، این پیام حیاتی به گوش میرسد: حمایت از خبرنگاران، حمایت از آگاهی و حق مردم برای دانستن است.منشور تازه منتشرشده، یک هشدار جدی به نهادهای قانونگذار، وزارتخانههای مسئول و صاحبان رسانههاست. تحقق این مطالبات را نباید یک لطف یا امتیاز ویژه به خبرنگاران تلقی کرد، بلکه این سرمایهگذاری مستقیم برای سلامت جامعه و بسترسازی برای یک دموکراسی شفاف و پویاست. رسانهای که خود ناامن و ناپایدار باشد، یقیناً آینهای صادق برای بازتاب تصویر جامعه نخواهد بود.