خبرنگاران؛ لایه دوم دفاع از امنیت ملی

محبوبه بیدکی: جنگ‌های قرن بیست و یکم، دیگر در سنگرهای نظامی محدود نمی‌شوند؛ مرزهای نبرد به عرصه روایت‌ها، افکار عمومی و میدان‌های رسانه‌ای گسترش یافته و در این میان، تجربه‌ بحران‌های اخیر نشان داده که خبرنگاران تنها انتقال‌دهنده خبر نیستند، بلکه بخشی از سرمایه راهبردی کشور در مدیریت بحران و صیانت از امنیت ملی محسوب می‌شوند.

از این منظر، توجه به اصحاب رسانه نباید یک اقدام حاشیه‌ای یا صرفاً حمایت رفاهی باشد، بلکه لازم است که در اولویت سیاست‌گذاری‌های کلان امنیتی قرار گیرد. در این روزها، یادمان باشد که ایستادگی در مسیر حقیقت، پیوندی ناگسستنی با شجاعت شهدای بزرگی چون صارمی و خرازی دارد. امروز که شایعات، اخبار جعلی و عملیات‌های روانی دشمن به ابزارهای اصلی جنگ رسانه‌ای بدل شده‌اند، خبرنگاران با روایتگری دقیق و روشنگری به‌موقع، در واقع خط دوم دفاعی کشور را می‌سازد تا از انسجام ملی و آرامش جامعه صیانت کند.

با این حال، میان مسئولیت سنگین و حمایت‌های موجود شکاف عمیقی دیده می‌شود، اگر انتظار داریم خبرنگاران در سخت‌ترین شرایطِ بحران در میدان باشند، نمی‌توان از آن‌ها انتظار داشت که با امنیت شغلی متزلزل، قراردادهای ناپایدار و نبودِ حمایت‌های حرفه‌ای، به این مأموریت بپردازند.

واقعیت تلخ این است که نظام حمایتی فعلی، پاسخگوی ابعاد جدید این رسالت نیست، ما نیازمند بازنگری جدی در قوانین هستیم تا سازوکارهای شفافی برای حمایت حقوقی و پشتیبانی از خانواده‌های خبرنگارانی که در مأموریت‌های پرخطر فعالیت می‌کنند، پیش‌بینی شود.

علاوه بر امنیت شغلی، امنیت دانش نیز با تغییر ماهیت جنگ‌ها، به چالشی جدی تبدیل شده است، در دنیای نبرد شناختی، آموزش‌های سنتی دیگر کارآمد نیستند، امروزه تجهیز خبرنگار به دانشِ مدیریت بحران، جنگ روایت‌ها، امنیت سایبری و تسلط بر هوش مصنوعی، ضرورتی است که نباید از آن گذشت.

متأسفانه این نابرابری در دسترسی به آموزش و تجهیزات، به‌ویژه برای خبرنگارانی که در مناطق مختلف کشور با کمترین امکانات، بیشترین مسئولیت را بر دوش می‌کشند، بسیار ملموس است.

در نهایت، ما به اقدامات مقطعی و رویکردهای گذرا نیاز نداریم؛  مطالبه اصلی خبرنگاران، تدوین یک نظام جامع حمایت از آنان است، این نظام باید با هم‌افزایی دولت، مجلس، نهادهای صنفی و دانشگاه‌ها شکل بگیرد تا از امنیت شغلی گرفته تا آموزش‌های نوین و تأمین تجهیزات، به صورت یکپارچه دنبال شود، سرمایه‌گذاری بر توانمندی خبرنگاران، هزینه نیست؛ بلکه اعتباری برای  اعتماد عمومی و تاب‌آوری کشور در برابر طوفان‌های رسانه‌ای است، مجلس نیز در این مسیر راهبردی، باید قهرمانِ حمایت از این سرمایه ملی باشد.