وقتی دلار بالا می‌رود اما صادرات جان نمی‌گیرد

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، زمانی که دلار بالا می‌رود، اما صادرات جان نمی‌گیرد، این مسئله فقط مرتبط با نرخ ارز نیست؛ بلکه ضعف در سیاست‌گذاری تجاری و نبود زیرساخت‌های مؤثر برای حمایت از تولید و صادرات است، در حالی‌که برخی دولت‌ها افزایش نرخ ارز را ابزاری برای تقویت صادرات می‌دانند، تجربه نشان داده این سیاست نه‌تنها به بهبود تراز تجاری منجر نشده، بلکه فشار بر تولیدکنندگان را افزایش داده و در عمل به سود خام‌فروشی تمام شده است.

در این چارچوب حسینیان می گوید؛چندجانبه‌گرایی در عرصه تجارت و اقتصاد، مفهومی است که بر تنوع‌بخشی به روابط تجاری کشورها تأکید دارد و کشورها باید تلاش کنند هم در تأمین کالاهای وارداتی به منابع متعدد اتکا داشته باشند و هم بازارهای صادراتی خود را گسترش دهند تا از وابستگی به یک یا چند کشور خاص پرهیز شود.

به گفته وی؛این رویکرد، به‌ویژه در شرایط اقتصاد جهانی متغیر، یک ضرورت راهبردی محسوب می‌شود،وابستگی به یک شریک تجاری،در واردات و  صادرات، می‌تواند اقتصاد کشور را در برابر شوک‌های سیاسی و اقتصادی آسیب‌پذیر کند، از این‌رو، تنوع‌بخشی به شرکای تجاری باید در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گیرد.

عضو اتاق بازرگانی تاکید می کند؛در حوزه واردات، این تنوع به‌ویژه در مورد کالاهای اساسی و صنعتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، تأمین این کالاها از مسیرهای مختلف، ریسک اختلال در زنجیره تأمین را کاهش داده و قدرت چانه‌زنی کشور را افزایش می‌دهد،در مقابل، تمرکز واردات از یک یا چند کشور محدود، منجر به شکل‌گیری وابستگی‌های خطرناک خواهد شد و در بخش صادرات نیز منطق اقتصادی ایجاب می‌کند که کشورها به دنبال ایجاد بازارهای متنوع باشند.

حسینیان یادآور می‌شود؛گسترش بازارهای هدف، نه‌تنها ظرفیت صادراتی را افزایش می‌دهد، بلکه امکان مدیریت بهتر نوسانات تقاضا در بازارهای مختلف را فراهم می‌کند، این موضوع به‌ویژه برای کشورهایی که به دنبال توسعه صادرات غیرنفتی هستند، اهمیت دوچندان دارد.

وی یکی از اصول مهم در روابط تجاری راحرکت به سمت تراز تجاری مثبت با شرکای اقتصادی می داند، به بیان دیگر، کشورها باید تلاش کنند در قبال وارداتی که از یک کشور انجام می‌دهند، صادرات خود را نیز به همان کشور افزایش دهند تا نوعی توازن در مبادلات شکل گیرد.

وی در ادامه خاطرنشان می‌کند؛طی سال‌های اخیر یکی از چالش‌های جدی در سیاست‌گذاری اقتصادی، نگاه نادرست به شیوه‌های حمایت از صادرات بوده است،برخی دولت‌ها افزایش نرخ ارز را به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار حمایت از صادرکنندگان تلقی کرده‌اند، در حالی که این رویکرد در عمل نتایج مطلوبی به همراه نداشته است،در واقع تجربه نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز، اگرچه ممکن است در ظاهر به سود صادرکنندگان باشد، اما در واقع با افزایش هزینه‌های تولید، توان رقابت‌پذیری آنها را کاهش می‌دهد و این موضوع به‌ویژه برای صادرکنندگانی که ارزش افزوده ایجاد می‌کنند، بیشتر صدق می‌کند و در بسیاری از موارد به زیان آنها تمام شده است.

حسینیان تاکید می کند؛در مقابل، سیاست‌های مؤثرتری ازجمله  ایجاد بازارهای جدید از طریق تأسیس نمایشگاه‌های دائمی در کشورهای هدف، ارائه معافیت‌های مالیاتی و بیمه‌ای، کاهش هزینه‌ها و زمان صدور مجوزها و فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای حضور تولیدکنندگان در بازارهای بین‌المللی برای حمایت از صادرات وجود دارد و از جمله اقداماتی است که به‌طور مستقیم به تقویت صادرات کمک خواهد کرد.

اما در مجموع، بررسی تحولات اخیر نشان می‌دهد که افزایش شدید نرخ ارز نه‌تنها به بهبود وضعیت صادرات و معیشت مردم منجر نشده، بلکه در بسیاری از شاخص‌ها آثار منفی بر جای گذاشته است، در این میان، منافع حاصل از این سیاست‌ها عمدتاً به گروه محدودی از صادرکنندگان مواد خام رسیده و همین امر ضرورت بازنگری در رویکردهای اقتصادی و تجاری کشور را بیش از پیش برجسته می‌کند.

محبوبه بیدکی