چرا با وجود جنگ، نرخ ارز در بازار آزاد کاهش یافته است؟

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، افزایش قیمت جهانی نفت تا سطوحی مانند بشکه‌ای ۱۲۰ دلار، در نگاه نخست می‌تواند به‌عنوان فرصتی برای افزایش منابع ارزی کشور تلقی شود، با این حال، تجربه اقتصاد ایران نشان نیز می‌دهد که در صورت تداوم ساختارهای نادرست ارزی، چنین افزایشی نه‌تنها منجر به تقویت تولید و رفاه عمومی نمی‌شود، بلکه  به موج جدیدی از تورم و تضعیف تولید داخلی منتهی خواهد شد،همزمان، تحولات اخیر بازار ارز نیز در شرایط جنگی کشور  نشانه‌هایی از تغییر رفتار تقاضای ارزی و امکان اصلاح سیاست‌های کلان آن را نمایان کرده است.

این گزارش تلاش می‌کند با تحلیل همزمان این دو پدیده، تصویری روشن از ضرورت اصلاح حکمرانی ارزی ارائه دهد.

افزایش قیمت جهانی نفت و بازتولید تورم داخلی
در این راستا صمصامی نماینده مجلس شورای اسلامی اقتصادی بر این باور است که؛افزایش قیمت جهانی نفت به بشکه‌ای ۱۲۰ دلار، گرچه در ظاهر موجب افزایش منابع ارزی کشور می‌شود، اما به دلیل وجود قوانین نادرست مربوط به دلاری‌فروشی منابع ملی در داخل، این افزایش قیمت به‌زودی اثر خود را در بالا رفتن قیمت تمام محصولات پتروشیمی و شیمیایی داخلی نشان خواهد داد و در نتیجه، موجب گرانی دوباره اغلب کالاهای داخلی از جمله خودرو و لوازم خانگی می شود.

به گفته وی؛ هم افزایش نرخ ارز رسمی و هم افزایش قیمت جهانی نفت، شلیکی به پای تولید داخل است.

طرح تقویت پول ملی و سرمایه‌گذاری برای تولید
عضو کمیسیون اقتصادی ادامه می دهد؛در طرح تقویت پول ملی و سرمایه‌گذاری برای تولید که حدود یک سال پیش در سامانه مجلس بارگذاری شده است، این موضوع پیش‌بینی و اصلاح قوانین نادرست دلاری‌فروشی داخلی لحاظ گردیده است،با توجه به اهمیت این موضوع، با جدیت پیگیر تصویب طرح در مجلس خواهیم بود.

دلیل اختلاف میان نرخ ارز بازار آزاد
این نماینده مجلس یادآورمی‌شود؛ همان‌طور که بارها اشاره کرده‌ایم، دلیل اختلاف میان نرخ ارز بازار آزاد قاچاق و نرخ رسمی این است که متقاضیان قاچاق و سفته‌بازی همواره نرخی بالاتر از نرخ ارز رسمی پیشنهاد می‌دادند، اما با توجه به شرایط جنگی کشور، واردات قاچاق و فعالیت‌های سفته‌بازانه به‌شدت کاهش یافته و در نتیجه تقاضای غیرقانونی ارز نیز کمتر شده است.

به گفته صمصامی؛ نرخ ارز در بازار آزاد قاچاق در حال کاهش و نزدیک شدن به نرخ رسمی است.

لزوم طریق تقویت حکمرانی ارزی
این نماینده مجلس خاطرنشان می‌کند؛همواره تأکید کرده‌ایم که به‌جای افزایش نرخ ارز رسمی و تبعیت از نرخ بازار آزاد قاچاق  که در شرایط عادی نیز هیچ‌گاه به آن نخواهیم رسید  باید از طریق تقویت حکمرانی ارزی و اجرای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و پول‌شویی، سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز را اجرایی کنیم.

عضو کمیسیون اقتصادی تأکید می کند ؛تحولات  اخیر نشان می‌دهد که راهکار یکسان‌سازی نرخ ارز نه در افزایش نرخ رسمی و تبعیت از بازار آزاد قاچاق، بلکه در تقویت حکمرانی ارزی، اجرای مؤثر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و مقابله با پولشویی نهفته است،
در همین راستا، طرح تقویت پول ملی و سرمایه‌گذاری برای تولید که حدود یک سال پیش در سامانه مجلس بارگذاری شده، تلاش کرده است با پیش‌بینی اصلاح قوانین غلط دلاری‌سازی داخلی، زمینه بهره‌برداری واقعی از منابع ارزی و حمایت از تولید را فراهم کند.

در نهایت مجموعه تحولات اخیر نشان می‌دهد که مشکلات اقتصاد ایران بیش از آنکه ناشی از کمبود منابع ارزی باشد، ریشه در **نحوه حکمرانی ارزی و سیاست‌گذاری داخلی** دارد. افزایش قیمت جهانی نفت، در صورت تداوم سازوکارهای نادرست، می‌تواند به تشدید تورم و تضعیف تولید منجر شود؛ در حالی که کاهش نرخ ارز بازار آزاد در شرایط جنگی، فرصت کم‌نظیری برای اصلاح ساختار ارزی و حرکت به سمت یکسان‌سازی واقعی نرخ ارز فراهم کرده است.

پیگیری جدی تصویب و اجرای طرح‌های اصلاحی مانند «تقویت پول ملی و سرمایه‌گذاری برای تولید» می‌تواند این فرصت را به یک نقطه عطف در حمایت از تولید داخلی و ثبات اقتصادی کشور تبدیل کند.