روایتی تلخ از اتلاف سرمایه ملی

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، مسئله نان به‌عنوان قوت غالب مردم، همواره جایگاه ویژه‌ای در امنیت غذایی کشور داشته است،سفره‌های ایرانی سال‌هاست با دردی پنهان دست‌به‌گریبانند؛ آمارهای رسمی از هدررفت حدود ۳۰ درصدی نان حکایت دارد، اما آنچه این آمار را تلخ‌تر می‌کند،نه دورریزِ نان، بلکه تغییر کاربری آن برای خوراک دام در شهرستان‌هاست،متاسفانه تداوم سیاست‌های سنتی در توزیع یارانه آرد و نان، پیامدهای ناخوشایندی را به همراه داشته که یکی از نمودهای بارز آن، آمار تکان‌دهنده هدررفت نان است،اما با این وجود نمی توان بحران گرانی و افزایش قیمت نان را در سفره های مردم به ویژه اقشار ضعیف جامعه نادیده گرفت.

در همین راستا، امیر کرملو، عضو هیئت‌مدیره اتحادیه نان سنتی تهران، ضمن انتقاد از وضعیت موجود، بر لزوم اصلاح فوری ساختارها برای جلوگیری از اتلاف این سرمایه ملی تأکید کرد.

وی با اشاره به آمار نگران‌کننده ۲۵ تا ۳۰ درصدی هدررفت نان در کشور، می گوید: این موضوع همواره یکی از دغدغه‌های جدی رهبر فقید انقلاب بود که بارها در بیانات ایشان بر آن تأکید شده است.

این عضو هیئت‌مدیره اتحادیه نان در تشریح ابعاد این معضل ادامه می دهد:تصور عمومی از دورریز نان، خشک شدن و دور انداختن آن است؛ اما در بسیاری از شهرستان‌ها، به‌دلیل غیرواقعی بودن نرخ نان و ضعف در سیستم هدایت یارانه‌ها، نان تغییر کاربری داده و به‌عنوان خوراک دام و طیور مصرف می‌شود، این روند نه‌تنها اسراف برکت الهی است، بلکه نشان‌دهنده ناکارآمدی سیاست‌گذاری‌های فعلی در حوزه توزیع یارانه آرد و نان است.

این فعال صنفی با تأکید بر ضرورت اصلاح فوری ساختارها یادآورمی‌شود: بهترین راهکار کارشناسی برای جلوگیری از خروج نان از چرخه مصرف انسانی، آزادسازی قیمت نان و پرداخت مستقیم یارانه به مردم است، ما به‌عنوان متولیان و تصمیم‌گیران این حوزه، در برابر این اسراف مسئولیم و نیازمند یک تغییر بنیادین در سیاست‌گذاری‌های کلانِ توزیع یارانه آرد و نان هستیم.

وی در ادامه تاکید می کند:دولت از سال ۱۴۰۱ تا پایان خرداد ۱۴۰۳ با اجرای طرح مدیریت یارانه آرد، ضمن ثابت نگه داشتن نرخ نان، متعهد به پرداخت ۲۵ تا ۴۰ درصد مابه‌تفاوت قیمت به نانواها شد، با این حال، بروز چالش‌های اقتصادی پس از جنگ ۱۲ روزه موجب توقف این پرداخت‌ها و انباشت مطالبات سنگین صنفی شده است؛ موضوعی که با وجود پیگیری‌ها و مکاتبات متعدد اتحادیه با مراجع ذی‌ربط، همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده و نانواها را در وضعیت معیشتی دشواری قرار داده است.

کرملو خاطرنشان می کند:اتحادیه نان سنتی تهران ضمن تأکید بر لزوم شفاف‌سازی حاکمیت در مورد این کمک‌هزینه‌ها، هشدار می‌دهد که تداوم بلاتکلیفی، نانواها را برای بقای واحد صنفی خود به سمت افزایش نامحسوس قیمت‌ها سوق داده است، اصلاح اخیر قیمت نان در تهران که با رشدی ۹۰ تا ۹۵ درصدی همراه بود، در حقیقت ترکیبی از ۴۰ درصد مطالبات معوق دولتی و ۵۰ درصد افزایش نرخ واقعی است که شفاف‌سازی صریح دولت در این زمینه، تنها راه برون‌رفت از تنش‌های فعلی میان مردم، نانواها و قیمت نهایی محصول خواهد بود.

در نهایت به نظر می‌رسد؛ راهکار عبور از این بحران، فراتر از نظارت‌های مقطعی، نیازمند جراحی اقتصادی در نظام توزیع یارانه‌هاست، همان‌گونه که کارشناسان این حوزه تأکید دارند، با انتقال یارانه از مبدأ آرد به مقصد یعنی مردم، می‌توان ضمن جلوگیری از تغییر کاربری غیرانسانی نان، به بهره‌وری بیشتر و حفظ حرمت نان در سفره خانوارها کمک کرد؛ موضوعی که تحقق آن نیازمند عزم جدی سیاست‌گذاران در سطوح کلان است.
محبوبه بیدکی