دانش زیر آتش، اما در مسیر پیشرفت

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، طی هفته های اخیر، همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، موضوع امنیت زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله مراکز آموزشی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، مدارس و دانشگاه‌ها که به طور سنتی باید محیط‌هایی امن برای آموزش و تولید دانش باشند، در برخی بحران‌ها به نقاط آسیب‌پذیر تبدیل شده اند، تحت این شرایط، هرگونه حمله به مراکز آموزشی نه‌تنها یک خسارت فیزیکی، بلکه ضربه‌ای مستقیم به جریان آموزش، امنیت روانی جامعه و آینده سرمایه انسانی کشور تلقی می‌شود.

اما در پی حملات اخیر دشمن به برخی مراکز آموزشی کشور، کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی این موضوع را در دستور کار بررسی قرار داده است.

در همین چارچوب حق‌وردی نماینده شهریار،شهر قدس ملارد، عضو این کمیسیون، با اشاره به ابعاد این رخدادها معتقد است؛ هدف قرار دادن مدارس و دانشگاه‌ها فراتر از یک اقدام نظامی صِرف بوده و می‌تواند تلاشی برای ایجاد اختلال در روند آموزش و توسعه علمی کشور تلقی شود.

به گفته وی، در هر منازعه‌ای، آسیب دیدن مراکز آموزشی پیامدهای گسترده‌ای دارد؛ چرا که این مراکز مستقیماً با نسل آینده و روند تولید دانش مرتبط هستند.

این نماینده مجلس تأکید می‌کند که؛در چنین شرایطی جامعه علمی و آموزشی با چالش‌هایی همچون اختلال در روند تحصیل، افزایش نگرانی خانواده‌ها و فشار روانی بر دانش‌آموزان و معلمان مواجه می‌شود.

از نگاه وی، همین مسئله باعث می‌شود که حفظ تداوم آموزش حتی در شرایط بحرانی به یک اولویت مدیریتی تبدیل شود.

البته یکی از نکاتی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفته، ضرورت ایجاد سازوکارهای جایگزین برای ادامه آموزش است، تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که در شرایط بحران، استفاده از کلاس‌های موقت، آموزش ترکیبی یا راهکارهای اضطراری آموزشی می‌تواند از توقف کامل روند تحصیل جلوگیری کند.

این نماینده مجلس نیز بر همین موضوع تأکید دارد و می گوید؛ مدیریت آموزشی باید به گونه‌ای عمل کند که حتی در شرایط دشوار نیز چرخه آموزش متوقف نشود.

در کنار این موضوع، بحث پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی نیز مطرح شده است. بر اساس قوانین بین‌المللی، مراکز غیرنظامی از جمله مدارس و دانشگاه‌ها باید از حملات نظامی مصون باشند و هرگونه هدف قرار دادن آن‌ها می‌تواند در چارچوب حقوق بشردوستانه بین‌المللی مورد بررسی قرار گیرد.

به گفته این عضو کمیسیون آموزش، مستندسازی خسارات و پیگیری حقوقی این موارد در مجامع بین‌المللی از جمله اقداماتی است که در دستور کار قرار گرفته است.

با این حال، فراتر از ابعاد سیاسی و حقوقی، بسیاری از مسئولان آموزشی بر یک نکته مشترک تأکید دارند؛ پایداری نظام آموزشی در شرایط بحران تا حد زیادی به ظرفیت مدیریتی، حمایت اجتماعی و آمادگی زیرساختی کشورها بستگی دارد. اگر این سه عامل به‌درستی تقویت شوند، حتی شدیدترین فشارها نیز نمی‌تواند مسیر آموزش و تولید علم را به طور کامل متوقف کند.

در نهایت باید گفت؛حمله به مراکز آموزشی، صرفاً تخریب چند ساختمان یا زیرساخت فیزیکی نیست؛ بلکه تهدیدی برای امنیت روانی جامعه و روند تربیت نسل آینده محسوب می‌شود، با این حال تجربه‌های جهانی نشان داده است که نظام‌های آموزشی در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی بحران، انعطاف مدیریتی و حمایت اجتماعی می‌توانند مسیر خود را ادامه دهند، در چنین شرایطی، تداوم آموزش، بازسازی سریع زیرساخت‌ها و پیگیری حقوقی در سطح بین‌المللی سه محور اصلی مدیریت این بحران به شمار می‌روند؛ مسیری که می‌تواند مانع از توقف چرخه دانش و آموزش در کشور شود.