دانشگاه تا میدان نبرد، روایت جهش دفاعی ایران

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، پیشرفت‌های دفاعی ایران طی سال‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه موشک‌ها و پهپادها، یکی از موضوعات مورد توجه کارشناسان و نهادهای بین‌المللی بوده است.

این پیشرفت‌ها نه‌تنها محصول توسعه فناوری‌های بومی است، بلکه حاصل اتصال ساختاریافته میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و نیروهای مسلح به شمار می‌آید.

در این زمینه عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، ابعاد این تحول را تشریح کرده است؛ تحولی که از دل فشارهای خارجی آغاز شد اما به خوداتکایی داخلی انجامید.

بازدارندگی دفاعی؛ نتیجه تجربه تاریخی ایران

به گفته این نماینده مجلس، ایران طی چهار دهه گذشته همواره در شرایط تهدید قرار داشته و این واقعیت، سیاست دفاعی کشور را بر محور بازدارندگی قرارداده است،البته کشور ما آغازگر هیچ درگیری نبوده و همین مسئله منجر به توسعه فناوری‌های دفاعی شده که نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت ملی تلقی می شود.

تحریم‌های سنگین؛ جرقه یک جهش فناورانه

نماینده مردم مشهد و کلات با بیان اینکه تحریم‌ها کشور را بین دو راهی اتکا به واردات یا تمرکز بر تولید بومی قرار دادند،تأکید می کند؛با انتخاب مسیر دوم این فشار خارجی عملاً موجب شکل‌گیری همکاری عمیق میان نخبگان علمی و نهادهای دفاعی شد،نتیجه این روند، دستیابی به تولید داخلی بسیاری از قطعات حساس و خاص در حوزه پهپادها و تجهیزات موشکی است.

دقت بالا و فناوری‌های ترکیبی؛ ویژگی نسل جدید موشک های ایرانی

سخنگوی کمیسیون آموزش ادامه می دهد؛‌ایران در ساخت موشک‌های نقطه‌زن به سطح بسیار بالایی رسیده،استانداردی که در میان کشورهای صاحب فناوری، شاخص مهمی محسوب می‌شود،علاوه بر این، تنوع در نوع سوخت، افزایش مانورپذیری و طراحی کلاهک‌های متفاوت، بخشی از دستاوردهای اخیر صنایع موشکی کشور است.

قانون‌گذاری هدفمند؛ ستون پشتیبان زیست‌بوم دفاعی

وی با تأکید بر اینکه مجلس طی سال‌های گذشته قوانین متعددی تصویب کرده که مسیر فعالیت دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و نخبگان را تسهیل کرده است،می گوید؛ این قوانین توانسته‌اند محیطی فراهم کنند که در آن پژوهش‌های دانشگاهی امکان تبدیل شدن به محصول عملیاتی را داشته باشند و همکاری با نیروهای مسلح ساختارمند شود.

اتصال زنجیره علم تا میدان عمل؛ مدلی که در حال تثبیت است

به گفته سخنگوی کمیسیون آموزش، امروز شرکت‌های دانش‌بنیان، اساتید و مراکز علمی به‌صورت مستقیم با بخش‌های عملیاتی نیروهای مسلح در ارتباط هستند و امکان ارائه طرح، ساخت نمونه اولیه و تبدیل آن به سلاح یا سامانه عملیاتی وجود دارد. این مسیر اکنون به یک الگوی ثابت تبدیل شده است.

تعاملات جهانی؛ بستری برای تبادل تجربه و انتقال فناوری

عظیمی‌راد با اشاره به اینکه حضور فعال ایران در اجلاس‌های بین‌المجالس و نشست‌های بین‌المللی، فرصت‌هایی برای تبادل دانش و بهره‌مندی از فناوری‌های نوین کشورها ایجاد کرده است،خاطرنشان می کند؛این ارتباطات نقشی تکمیلی در کنار توان داخلی دارد،اما ادامه رشد دفاعی کشور منوط به حفظ نخبگان است، ایجاد امکانات پژوهشی، حمایت مالی و محیط مناسب برای توسعه ایده‌ها، شرط جلوگیری از مهاجرت و دلسردی متخصصان حوزه‌هایی چون هوافضا و هوش مصنوعی است.

اما در مجموع بررسی روند توسعه توان دفاعی ایران نشان می‌دهد که ترکیب فشار خارجی، برنامه‌ریزی داخلی و اتکا به دانش بومی، یک اکوسیستم دفاعی پایدار خلق کرده است، در این مسیر، پیوند میان دانشگاه‌ها و نیروهای مسلح، نقش مجلس در تسهیل قوانین حمایتی و حفظ نخبگان علمی، سه موتور اصلی این پیشرفت محسوب می‌شوند.

از طرفی موفقیت پهپادها و موشک‌های تولید داخل در میدان‌های جنگ، بیانگر آن است که این الگو نه‌تنها در سطح نظری، بلکه در عرصه عمل نیز کارآمد بوده و می‌تواند در آینده نیز مسیر توسعه دفاعی کشور را مشخص کند.

محبوبه بیدکی