انتقاد از دهک بندی نادرست؛ معیشت مردم گرفتار سیاه چاله گرانی

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، در شرایطی که نوسانات ارزی و افزایش قیمت سکه و طلا، فشار سنگینی بر معیشت اقشار مختلف جامعه وارد کرده، مجید دوستعلی، نماینده راور و کرمان در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون برنامه و بودجه، بر لزوم مداخله قاطع دولت تأکید دارد، این اظهارات، نه تنها بر فقدان نظارت در بازار دلالت دارد، بلکه به چالش‌های ساختاری مانند نظام دهک‌بندی و طرح‌های حمایتی مانند کالابرگ اشاره می‌کند.

این گزارش، مواضع وی را تحلیل کرده و پیامدهای اقتصادی آن را بررسی می‌نماید.

رهاشدگی بازار و اولویت معیشت
به گفته این عضو کمیسیون اصل نود جهش لحظه‌ای نرخ ارز و طلا نشانه‌ای از نبود کنترل مؤثر است و دولت موظف به ورود اقتدارآمیز می‌ باشد.

وی معیشت مردم را دغدغه اصلی رهبر معظم انقلاب توصیف کرده و بر آگاهی مجلس از فشارهای اقتصادی بر خانوارها  فراتر از مددجویان بهزیستی و امداد، شامل کارمندان دولتی تأکید می کند.

بدون تردید؛ این نقد حاکی از ضعف در سیاست‌های پولی است؛ جایی که حتی اقتصادهای بازار آزاد در بحران‌ها، دولت را به تنظیم بازار وامی‌دارند، چرا که عدم مهار بازار می‌تواند تورم را تشدید کرده و قدرت خرید را بیش از پیش کاهش دهد.

فشارهای خارجی و توانمندی‌های داخلی
این نماینده مجلس، کشور را در برابر دشمنانی می‌بیند که از تحریم‌ها برای اختلال معیشتی بهره می‌جویند، در حالی که ایران در حوزه‌های فضایی و فناوری، موفقیتی چون پرتاب ماهواره دارد و این  سؤال اساسی مطرح می‌ شود که چرا توانمندی‌های استراتژیک به تأمین نیازهای اساسی مردم منتقل نشده است؟

البته این شرایط بر ضرورت اولویت‌بندی داخلی تأکید دارد؛ جایی که فشارهای خارجی نباید بهانه‌ای برای ناکارآمدی داخلی باشد و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌های مقاومتی اقتصادی فراهم آورد.

 نقد تیم اقتصادی و طرح کالابرگ
در ادامه دوستعلی خواستار تیم اقتصادی منسجم تر، پرتلاش و هماهنگ‌تر در دولت شده تا از سوءاستفاده‌ها جلوگیری شود.

وی به طرح کالابرگ به عنوان امیدی برای بهبود معیشت اشاره کرده، اما بر دقت اجرایی آن مورد تأکید رئیس مجلس اصرار دارد،در غیر اینصورت مشکلات جدیدی پدیدار می‌شود.

بدیهی است که؛ از دیدگاه کارشناسان، این پیشنهاد منطقی است؛ طرح‌هایی مانند کالابرگ اگر بدون هماهنگی اجرایی شوند، می‌توانند نابرابری ها را به ویژه با توجه به تجربیات گذشته مانند هدفمندی یارانه‌ها تشدید کنند.

چالش‌های نظام دهک‌بندی
این نماینده مجلس نقد اصلی بر نظام دهک‌بندی را وارد دانسته و می گوید؛ قرارگیری افراد با دارایی‌های قابل توجه مانند خانه و خودروی لوکس در دهک‌های متوسط مانند هفتم درست نیست، در حالی که باید در دهک دهم باشند، این شرایط فاقد دقت است و عمدتاً کارمندان دولتی را در دهک بالا قرار می‌دهد، که با حذف ارز ترجیحی، معیشت‌شان را تهدید می‌ شود.

دوستعلی خاطرنشان می‌کند؛ این نقص، عدالت توزیعی را زیر سؤال می‌برد و نیازمند بازنگری داده‌محور است، تا یارانه‌ها واقعاً به نیازمندان برسد، نه صرفاً بر اساس درآمد اسمی به آنان تعلق گیرد.

در نهایت می توان گفت؛ اظهارات این نماینده مجلس، تصویری از بازار رها‌شده و نیاز به مدیریت دقیق را ترسیم می‌کند، البته دولت در حال اقدامات اساسی برای تأمین معیشت اقشار ضعیف است، همچنین مجلس نیز حامی اقداماتی برای معیشت مردم می باشد، اما موفقیت نیازمند بررسی عمیق، کارشناسی و تنظیم بازار به ویژه در آزادسازی ارزاست تا یارانه‌ها بی‌اثر نمانند، بدون تردید تشکیل تیم اقتصادی چابک با تمرکز بر نظارت ارز، اصلاح فوری نظام دهک‌بندی با داده‌های واقعی دارایی، شفاف‌سازی اجرای کالابرگ و آزمون اثربخشی یارانه‌ها بر هزینه‌های خانوار، از جمله راهکارهایی است که این رویکردها می‌توانند التیام‌بخش باشند و عدالت اقتصادی را تقویت کنند.