بحران مسکن در سایه بی‌برنامگی

به گزارش محبوبه بیدکی خبرنگار زمان آنلاین،  از سوی دیگر، طرح‌های مقطعی و خلق‌الساعه برای مدیریت عرضه، نه تنها قیمت‌ها را مهار نمی‌کنند، بلکه تنها مانع از رسیدن مسکن به خانواده‌های طبقه متوسط و پایین می‌شوند. در این گزارش، به بررسی راهکارهای عملیاتی در مقابل رویکردهای رویکردهای فعلی دولت و چالش‌های تامین نقدینگی می‌پردازیم.

شکست طرح‌های خلق‌الساعه در برابر نیاز ساختاری

به گفته پوردهقان نماینده مجلس شورای اسلامی،بررسی وضعیت فعلی بازار مسکن نشان می‌دهد که رویکرد دولت به مدیریت عرضه، بیشتر بر پایه طرح‌های موقت و مدیریت‌های سطحی استوار است،چرا که واگذاری زمین‌های متری و سانتی‌متری یا ایجاد طرح‌های مقطعی که با هدف ایجاد هیجان در بازار طراحی شده‌اند و در مهار قیمت‌ها شکست خورده‌اند. وی معتقد است؛ راهکار نهایی، نه تنها در طرح‌های گذرا نیست، بلکه در دو مسیر اصلی تسهیل دسترسی به زمین و واگذاری مستقیم آن به خانواده‌های دارای صلاحیت و “خانه اولی‌ها” که از چرخه تسهیلات بانکی بازمانده‌اند و احیای تعاونی‌های ساخت‌وساز نهفته است. نماینده مردم اردکان تأکید می کند: دولت باید با بازگشت به الگوهای موفق گذشته مانند مدل‌های توسعه مسکن در دهه‌های پیشین، با فعال‌سازی تعاونی‌ها و شروع پروژه‌های زیربنایی، نقش سازنده را ایفا کند، نه صرفاً ناظر.

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی دولت،به گفته این نماینده مجلس، درک نادرست از چرخه نقدینگی و تورم است. پوردهقان می گوید: در حال حاضر، مسئولان ذی ربط با تکیه بر استدلال‌هایی نظیر کمبود نقدینگی یا تورم بالا، در واقع راه را بر هرگونه اقدام اجرایی می‌بندند و این نوع نگاه، نوعی بی‌برنامگی  را تداعی می‌کند؛ جایی که دولت با آوردن مشکلات اقتصادی در کنار راهکارها،باید مسئولیت اصلی خود در ایجاد بسترهای حمایتی بپذیرد. وی ادامه می دهد:اگرچه مسیر دشوار است، اما راهکارها بسته به اراده سیاسی موجود، غیرممکن نیستند، استفاده از ظرفیت‌های بورس، انتشار اوراق قرضه و تخصیص درآمدهای حاصل از آن برای تأمین سرمایه پروژه‌های مسکن، می‌تواند از بن‌بست نقدینگی عبور کند.

نقش مجلس؛ نظارت یا راهگشا؟

در حالی که دولت درگیر چالش‌های اجرایی است، پرسش اصلی اینجاست که آیا قوه مقننه می‌تواند از این بن‌بست خارج شود؟ به گفته پوردهقان؛طبق مصوبات برنامه هفتم توسعه‌ای، مجلس وظیفه تعیین تکلیف‌هایی نظیر تأمین نقدینگی و تسهیلات را بر عهده داشته است، اگرچه برخی تلاش‌ها برای حمایت از زوج‌های جوان انجام شده، اما باز هم نیاز به یک اراده سیاسی در بدنه اجرایی احساس می‌شود تا قوانین مصوب، از کاغذ به میدان عمل تبدیل شوند./

ضرورت گذار از مدیریت بحران به برنامه‌ریزی ساختاری

اما در نهایت بدیهی است که؛ بحران مسکن در ایران، بیش از آنکه ریشه در کمبود زمین داشته باشد، ریشه در عدم قطعیت برنامه‌ای و مدیریتی دارد، اگر  همچنان به سیاست‌های مقطعی و طرح‌های بدون پشتوانه مالی  اعتقاد داشته باشیم، شکاف میان طبقات اجتماعی از طریق بی‌خانمانی عمیق‌تر خواهد شد. به نظر می رسد؛ عبور از این بحران، مستلزم گذر از منطقِ توجیه مشکلات و ورود به منطقِ تولید مسکن از طریق تسهیلات مستقیم و ساخت تعاونی‌محور است. دولت یا باید به عنوان یک بازیگر فعال در عرصه ساخت‌وساز ظاهر شود، یا با واگذاری زمین و تسهیلات واقعی، راه را برای خودِ مردم هموار  کند.

Mojgan.bidaki88@gmail.com