حاکمیت ایران؛ خط قرمزِ دیپلماسی و قدرت

به گزارش خبرنگار زمان؛در فضای پر‌تنش رسانه‌ای، برخی تفاسیر نادرست از متن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، این گمانه را تقویت کرد که احتمال می رود اعمال حاکمیت ایران بر آب‌های سرزمینی، تحت‌تأثیر نظرات کشورهای حاشیه خلیج فارس قرار گیرد.

برای زدودن این شبهات، ضروری است مرز میان مشورت‌های دیپلماتیک و اقتدار حاکمیتی به‌دقت ترسیم شود، روایتِ مُتقِن از مذاکرات اخیر، بیانگر آن است که؛ جمهوری اسلامی ایران در مسیرِ تثبیتِ صلح، هیچ تعهدی فراتر از عُرفِ گفت‌وگوی دوجانبه نپذیرفته است.

تحلیل حقوقی؛ تفاوت تبادل نظر با مشورت
نجابت عضو کمیسیو امنیت ملی و سیاست خارجی نیز بر این باور است که؛در مذاکراتِ هیئت ایرانی، وسواسِ ویژه‌ای برای انتخاب واژگانِ حقوقی به کار گرفته شد، هدف از این دقت، جلوگیری از ایجاد بارِ حقوقی ناخواسته بود، در حالی که برخی طرف‌های مقابل اصرار داشتند از واژه مشورت استفاده شود، تیم مذاکره‌کننده نیز با هوشمندی بر تبادل نظر تأکید ورزید.

به گفته این نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی؛تفاوت بنیادین در اینجاست که مشورت می تواند  به معنای جلب نظرِ شریک و الزام‌آور بودنِ خروجیِ آن باشد، اما تبادل نظر صرفاً به معنای شنیدن دیدگاه‌های طرف مقابل است بدون اینکه کمترین حقی برای آنان در تعیین تکلیفِ حاکمیت ایران ایجاد کند.

وی معتقد است؛ این رویکردِ صریح، سدی مستحکم در برابر هرگونه تفسیرِ مداخله‌جویانه ایجاد کرده است، در این میان، موضع‌گیری کشور عمان نیز به عنوان بازیگری متفاوت در منطقه، نشان‌دهنده فهم مشترک از این چارچوب دیپلماتیک است.

صلح از مسیرِ اقتدار ملی
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی تاکید می کند؛آنچه امروز در پهنه آبی خلیج فارس مشاهده می‌شود، تقابل دو نوع رویکرد به صلح است،چرا که دشمنان ایران از صلح از طریق قدرت سخن می‌گویند؛ شعاری که در عملِ آن‌ها چیزی جز حضورِ مداخله‌جویانه بیگانگان نیست و  در مقابل، ایران صلحِ برخاسته از اقتدارِ بومی را نه تنها در شعار، بلکه در میدان عمل محقق کرده است.

نجابت با تاکید بر اینکه پیام روشن این استراتژی، بازگشت امنیت به منطقه توسط خودِ کشورهای ساحلی است،خاطرنشان می‌کند؛در این الگوی امنیتی، بیگانگان نه تنها بخشی از راه حل نیستند، بلکه حضور آنان برهم‌زننده ثبات قلمداد می‌شود، همان‌طور که در عالی‌ترین سطوح تصمیم‌گیری نظام تأکید شده، جایگاه نیروهای فرامنطقه‌ای در این آب‌ها، در قعر دریاست؛ چرا که امنیتِ پایدار، تنها با تکیه بر توانمندی‌های منطقه‌ای و بدون حضورِ مستشاران و نیروهای خارجی امکان‌پذیر است.

در نهایت می توان گفت؛تفاهم‌نامه اسلام‌آباد عقب‌نشینی از حقوق حاکمیتی نیست و نخواهد بود،بلکه نشان‌دهنده بلوغ دیپلماتیک ایران در مدیریتِ روابطِ همسایگی است، تفکیکِ دقیقِ تبادل نظر از حقِ حاکمیت، تضمین‌کننده این نکته است که ایران همیشه در حفظِ تمامیت و اقتدار خود قاطع بوده و صلحِ منطقه با تکیه بر همین قدرتِ ملی و اخراجِ بیگانگان از آب‌های جنوب، واقعیتی است که آینده منطقه را ترسیم خواهد کرد.
محبوبه بیدکی