معادله هرمز؛ آیا اقتصاد جهان به رکود نزدیک می‌شود؟

به گزارش خبرنگار زمان، در پی افزایش تنش‌ها در منطقه خلیج فارس و طرح موضوع مدیریت تنگه هرمز از سوی ایران، نگرانی‌ها نسبت به تبعات اقتصادی این وضعیت در سطح جهانی افزایش یافته است.  گزارش اخیر بانک جهانی نیز از احتمال رشد تورم جهانی تا حدود ۴ درصد در صورت تشدید بحران خبر می‌دهد؛ موضوعی که می‌تواند اقتصاد جهان را به سطحی پایین‌تر از دوره پساکرونا سوق دهد.

در همین زمینه پارسا نجفی، کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به ریشه‌های این نگرانی‌ها تأکید می کند: کاهش عرضه برخی اقلام کلیدی در خلیج فارس از جمله کودهای پایه نیتروژن، گاز مایع، هلیوم و مواد مورد استفاده در صنایع نیمه‌هادی، در کنار افزایش هزینه‌های بیمه و اختلال در زنجیره تأمین، از عوامل اصلی افزایش تورم جهانی است. به گفته وی، این شرایط بیش از همه بر اقتصادهای وابسته و متحد آمریکا اثرگذار خواهد بود.

نجفی همچنین با اشاره به واکنش بازارهای مالی جهانی ادامه می دهد: اعلام مدیریت تنگه هرمز از سوی ایران،در بازارها به‌عنوان احتمال انسداد این مسیر حیاتی تلقی شد و همین برداشت، منجر به سقوط شاخص‌های بورس در بسیاری از اقتصادهای بزرگ از شرق آسیا تا اروپا و آمریکا طی ماه‌های گذشته شد، این واکنش‌ها عمدتاً ناشی از انتظارات تورمی و نگرانی از اختلال در صادرات انرژی و مواد اولیه بوده است.

این کارشناس بین‌الملل در ادامه می گوید: با وجود افزایش قیمت نفت برنت و رشد قابل توجه آن نسبت به سال گذشته، ایران تاکنون اقدام به بستن تنگه هرمز نکرده و همچنان جریان انتقال انرژی در این مسیر برقرار است، هرچند اختلالات مقطعی و افزایش ریسک، بر رفتار بازارها تأثیر گذاشته است.

وی همچنین به وجود مسیرهای جایگزین انتقال انرژی از جمله خطوط لوله در عربستان و امارات اشاره می کندکه منجر به کاهش بخشی از فشار احتمالی می شود.

نجفی در عین حال هشدار یادآور می‌شود:در صورت مسدود شدن کامل مسیرهای صادراتی در خلیج فارس، پیامدهای آن به فروپاشی بازارهای مالی جهانی منجر خواهد شد.

به گفته وی، تجربه‌های تاریخی مانند بحران‌های بورس در سال‌های ۱۹۲۹، ۱۹۸۷ و ۲۰۰۸ نشان می‌دهد که فشارهای ناشی از جنگ‌ها و اختلالات بزرگ اقتصادی، توان ایجاد شوک‌های عمیق در اقتصاد آمریکا و جهان را دارد.

اما مجموع اظهارات و شواهد موجود نشان می‌دهد که اگرچه تنگه هرمز هنوز بسته نشده و جریان انرژی ادامه دارد، اما صرف افزایش تنش و نااطمینانی، اثرات قابل توجهی بر بازارهای جهانی گذاشته است و در صورت تشدید بحران و اختلال جدی در صادرات انرژی از خلیج فارس، احتمال بروز رکود عمیق، افزایش تورم و بی‌ثباتی در بازارهای مالی جهانی به‌طور جدی وجود خواهد داشت.

محبوبه بیدکی