حسین موسویان: اگر هدف واقعی آمریکا تغییر نظام یا کنترل منابع نفتی ایران باشد، جنگ بهسمت بیپایانی خواهد رفت
25 فروردین 1405در برنامهای از شبکه العربیه انگلیسی با عنوان «آیا ترامپ تن به تشدید جنگ میدهد یا ایران به توافق میرسد؟»، سه کارشناس برجسته به بررسی وضعیت جنگ، بنبست دیپلماتیک و چشمانداز آینده پرداختند: سیدحسین موسویان، دیپلمات پیشین ایران، دیوید ساترفیلد، سفیر سابق آمریکا؛ بدر السیف، استاد دانشگاه کویت. محور اصلی بحث، چرایی شکست مذاکرات، خطر تشدید جنگ، و امکان دستیابی به یک راهحل پایدار بود.
به گزارش زمان آنلاین، موسویان در این مناظره تأکید کرد که مهمترین مشکل در روابط فعلی ایران و آمریکا، نه صرفاً موضوع هستهای بلکه «چرخه معیوب» مذاکرات، جنگ و آتشبس است. به گفته او، در سال ۲۰۲۵ مذاکراتی میان ایران و آمریکا با میانجیگری عمان انجام شد که به گفته مقامات عمانی به پیشرفتهای قابل توجهی رسید و حتی دو طرف به آستانه توافق نزدیک شده بودند اما در همان مقطع، ایالات متحده و اسرائیل تصمیم به حمله نظامی گرفتند. پس از آن، با درخواست آتشبس از سوی واشنگتن، ایران بار دیگر به میز مذاکره بازگشت و مجدداً پیشرفتهایی حاصل شد، اما این روند نیز با حمله جدید متوقف شد. موسویان نتیجه گرفت که بدون پایان دادن به این چرخه «مذاکره–جنگ–آتشبس»، هیچ دیپلماسی پایداری شکل نخواهد گرفت.
وی همچنین تأکید کرد که اگر هدف واقعی آمریکا تغییر نظام یا کنترل منابع نفتی ایران باشد، جنگ بهسمت بیپایانی خواهد رفت. او با اشاره به اظهارات برخی مقامات آمریکایی درباره کنترل منابع نفتی یا تغییر نظام، هشدار داد که چنین اهدافی مانع اصلی رسیدن به توافق هستند. در مقابل، او پیشنهاد داد که برای دستیابی به یک راهحل پایدار، باید سه مسیر بهصورت همزمان دنبال شود:
نخست، توافق هستهای میان ایران و آمریکا؛
دوم، ایجاد یک چارچوب امنیتی منطقهای میان ایران و کشورهای عربی در حاشیه خلیج فارس؛ و
سوم، یک توافق جامع برای پایان دادن به بیش از چهار دهه خصومت میان دو کشور.
موسویان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت داخلی ایران اشاره کرد و گفت اگرچه بخش قابل توجهی از مردم ایران از شرایط اقتصادی و حکمرانی ناراضی هستند، اما در صورت حمله خارجی، جامعه ایران برای دفاع از کشور متحد میشود. او تأکید کرد که جنگ، انتخاب ایران نبوده و این ایالات متحده و اسرائیل بودهاند که مسیر درگیری را آغاز کردهاند. از نگاه او، این واقعیت، فضای مذاکرات را پیچیدهتر کرده و دستیابی به توافق را دشوارتر میسازد.
او همچنین به سابقه توافق برجام اشاره کرد و آن را «جامعترین توافق در تاریخ عدم اشاعه» توصیف کرد که ایران بهطور کامل به تعهدات خود پایبند بوده است. به گفته وی، خروج دولت ترامپ از این توافق، نقطه آغاز بحران کنونی بود. موسویان افزود که حتی پس از آن نیز ایران در مذاکرات انعطاف نشان داده و پیشنهادهایی مانند شفافیت کامل، ذخیره صفر مواد غنیشده و حتی تعلیق چندساله غنیسازی را پذیرفته، اما در هر مرحله، روند دیپلماتیک با اقدام نظامی متوقف شده است.
در خصوص تنگه هرمز، موسویان تأکید کرد که برای دههها این مسیر حیاتی بدون مشکل باز بوده، اما با تبدیل شدن جنگ به یک تهدید وجودی برای ایران، تهران به استفاده از ابزارهای فشار از جمله این تنگه روی آورده است. او پیشنهاد کرد که امنیت این آبراه و کل منطقه باید در قالب یک سازوکار همکاری منطقهای میان هشت کشور ساحلی خلیج فارس مدیریت شود. از نظر او، چنین چارچوبی میتواند شامل ترتیبات کنترل تسلیحات، ایجاد منطقه عاری از سلاحهای کشتار جمعی و همکاری در حوزه امنیت دریایی باشد.
موسویان همچنین بر ضرورت درک متقابل «گلایهها» و نگرانیهای همه طرفها تأکید کرد. او تصریح کرد که برای رسیدن به صلح واقعی، باید هم نگرانیهای ایران و هم نگرانیهای کشورهای عربی و غربی مورد توجه قرار گیرد. به گفته او، تنها از طریق چنین رویکردی میتوان به یک توافق پایدار و مورد قبول همه طرفها دست یافت.
خبرهای مرتبط
- قالیباف: دوران تهدید بیهزینه ایران به پایان رسیده است — 14 خرداد 1405
- سپاه: مقاومت تا اخراج بیگانگان از منطقه ادامه دارد — 13 خرداد 1405
- محسنی اژهای: دشمن با همه ساز و برگش در برابر ما زانو زد — 11 خرداد 1405
- قوه قضائیه زیر بمباران و تهدید دشمن صیانت از حقوق ملت را رها نکرد — 7 خرداد 1405
- وزارتاطلاعات:دشمنِشکستخورده روی ۷ نقطه تمرکز کرده است — 6 خرداد 1405
- پزشکیان: ایران تحت فشار، تهدید و محاصره وارد مذاکره تحمیلی نخواهد شد — 6 اردیبهشت 1405
- بحران مالی پنتاگون برای جبران مهمات مصرف شده در جنگ علیه ایران — 5 اردیبهشت 1405