پاسخگو کردن وزرا حق و تکلیف مجلس؛ استیضاح همیشه مترادف با برکناری نیست

پیام زمان از روند استیضاح وزیران دولت گزارش می دهد

پاسخگو کردن وزرا حق و تکلیف مجلس؛ استیضاح همیشه مترادف با برکناری نیست

12 آبان 1404

مجلس با وجود تنی چند از اعضای جبهه پایداری، دست از سر وزیران دولت چهاردهم برنمی‌دارد و روز به روز به تعداد کسانی که مجلس دوست دارد از آن‌ها پاسخ بشنود اضافه می‌شود. وزیر نیرو، وزیر راه‌وشهرسازی، وزیر کار و وزیر ارشاد، از کسانی هستند که مجلس دوست دارد آن‌ها را پای میز پاسخگویی بکشاند.

به گزارش خبرنگار زمان آنلاین از چالش‌های مهم دولت چهاردهم با مجلس وقت، بحث استیضاح کردن یا استیضاح نکردن وزیران است. استیضاح، از ابزارها و اختیارات مجلس شورای اسلامی برای اصلاح امور است. از چالش‌های مهم هم همواره این است که آیا استیضاح نقش موثری در حل مشکلات ایفا می‌کند و یا تنها دردی به دردها می‌افزاید؟

واقعیت این است که جابه‌جایی مدیریتی، به همراه خود آشفتگی و مدتی بلاتکلیفی را به همراه می‌آورد. پس به‌عنوان نخستین راه، هیچوقت کارساز نیست. استیضاح باید زمانی باشد که یک فرد اشتباه با تصمیمات به غایت غلط، همچون طاعون به جان سازمان تحت مدیریت خود بیفتد و همه به این باور برسند که حذف این فرد، سرمنشا حل تمام مشکلات ریز و درشت سازمان خواهد شد. به‌عنوان مثال، آخرین استیضاحی که در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت، به جابه‌جایی سکاندار وزارت اقتصاد منجر شد. عبدالناصر همتی با این تفسیر صندلی خود را ترک کرد که شرایط اقتصادی اصلاح شود. مخالفان استیضاح همتی اما، بر این باور بودند که مگر بی‌ثباتی اقتصادی ایران ماجرای امروز و دیروز است که با جابه‌جایی یک نفر حل شود؟ ادله‌ای که صدق خود را به مرور ثابت کرد؛ امروز که مدنی‌زاده به‌جای همتی بر این صندلی نشسته است مگر ماجرا حل شد؟

حال مجلس شورای اسلامی که با وجود تنی چند از اعضای جبهه پایداری، گویا از استیضاح کردن لذت برده است که دست از سر وزیران دولت چهاردهم برنمی‌دارد و روز به روز به تعداد کسانی که مجلس دوست دارد از آن‌ها پاسخ بشنود اضافه می‌شود. وزیر نیرو، وزیر راه‌وشهرسازی، وزیر کار و وزیر ارشاد، از کسانی هستند که مجلس دوست دارد آن‌ها را پای میز پاسخگویی بکشاند.

دولت باید چابک‌تر عمل کند و وزرا شجاعانه‌تر تصمیم بگیرند

بر این اساس علی آذری، عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با زمان آنلاین با تأکید بر اهمیت استفاده از ابزارهای نظارتی مجلس گفت: تحقیق و تفحص و استیضاح از جمله ابزارهای نظارتی مجلس هستند و امروز نیز شاهد به‌کارگیری آن‌ها نسبت به برخی وزرا هستیم.

وی با اشاره به ظرفیت بالای کارشناسان و اندیشمندان کشور اظهار داشت: «واقعاً صاحب‌نظران و تئوریسین‌های خوبی در کشور داریم، اما متأسفانه از ظرفیت آن‌ها به‌درستی استفاده نمی‌شود و این یک ضعف محسوب می‌شود.»

آذری با بیان اینکه دولت باید چابک‌تر شود، افزود: «وزرا باید قوی‌تر و شجاعانه‌تر تصمیم بگیرند و با شناخت آسیب‌ها در حوزه‌های مختلف، برای رفع مشکلات اقدام کنند. در مدت زمان مدیریت خود نیز لازم است حداقل مسائل کوتاه‌مدتی مانند مشکلات خودرو و نظام بانکی را برطرف کنند تا همبستگی اجتماعی در میان مردم افزایش یابد.»

این نماینده مجلس در پایان تصریح کرد: «در صورت نیاز، مجلس آماده است برای حل مشکلات کشور همکاری لازم را با دولت انجام دهد و مسیر را برای تصمیمات مؤثر ریل‌گذاری کند.»

سیاست‌ها نتیجه تصمیمات همه بخش‌های دولت است

نگاه دیگری که در این خصوص وجود دارد این است که اتفاقاتی که در کشور می‌افتد، نتیجه تصمیم یک یا دو نفر نیست و مجموعه‌ای از عوامل در شرایط امروز دخیل بوده‌اند. در این خصوص حاکم ممکان، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس هم در گفت‌‍وگو با زمان آنلاین با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی کشور گفت: «در این مورد خاص، وقتی از دولت صحبت می‌کنیم، منظور ما دستگاه‌های اجرایی و قوه مجریه به‌صورت کلی است. نباید وزارتخانه‌ها را از یکدیگر جدا و مسئولیت‌ها را تفکیک کنیم؛ دولت یک بدنه واحد و دارای شخصیت حقوقی مشترک است.»

وی افزود: «زمانی که از اصلاح حکمرانی اقتصادی سخن گفته می‌شود، این اصلاح شامل همه دستگاه‌های اجرایی می‌شود؛ از مقام عالی اجرایی یعنی ریاست‌جمهوری گرفته تا نهادهایی که وظایف میانی را بر عهده دارند.»

ممکان با بیان اینکه انتظار مجلس از دولت همکاری نزدیک‌تر در اجرای سیاست‌های اقتصادی است، اظهار داشت: «دولت باید در اجرای برنامه‌های اقتصادی خود هم‌افزایی و همدلی بیشتری نشان دهد. اینکه هر وزارتخانه بخواهد مسئولیت‌ها را از دوش خود بردارد و به گردن دستگاه دیگر بیندازد، رویکرد درستی نیست.»

وی تصریح کرد: «عملکرد دولت به‌صورت کلی حاصل عملکرد تمام دستگاه‌ها و وزارتخانه‌هاست و همه آن‌ها در برابر نتایج اقتصادی کشور مسئولیت مشترک دارند.»

استیضاح به معنی توضیح خواستن، اصلا مفهوم برکناری یک وزیر را نمی‌دهد. توضیح خواستن یعنی صحبت‌های یک مدیر درباره ناکارآمدی‌هایش را شنید و براساس آن تصمیم گرفت که آیا این روند اصلاح‌شدنی هست یا نه؟ اما از تمایل و اشتیاق مجلس امروز برای پای میز محاکمه کشاندن وزیران وقت، این تصور به ذهن متبادر می‌شود که برکناری یک وزیر روالی دارد که قدم اول آن توضیح خواستن است. دغدغه‌مندان اصلاح امور زندگی مردم بدانند توضیح خواستن به معنی برکناری نیست؛ گوشزد کردن مواردی است که می‌تواند نتایج مثبت به‌دنبال داشته باشد. اگر این یقین حاصل شد که کشور در بالاترین توانمندی و ظرفیت در زمینه مربوطه به سر می‌برد و تنها مشکل موجود وجود یک شخص اشتباه است، آن وقت می‌توان ایده برکناری را تحقق بخشید و در غیر این صورت حداقل نمی‌توان ادعای دغدغه‌مندی و مردم‌داری و اصلاح امور و از این دست موارد را داشت.

 

نظرات کاربران

Copyright © 2019–2026 zamandaily.ir

روزنامه امروز