تأثیر قطعی معدل بدون رفع نابرابری‌ها عادلانه نیست

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، طی هفته‌های اخیر، اجرای مصوبه تأثیر قطعی معدل در کنکور سراسری بار دیگر به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حوزه آموزش کشور بدل شده است؛ موضوعی که در نگاه اول با هدف ارتقاء ارزیابی تحصیلی و توجه به سوابق آموزشی دانش‌آموزان مطرح شد، اما در حال حاضر نگرانی‌هایی درباره عدالت آموزشی و سلامت روان داوطلبان را برانگیخته است.

رمضان رحیمی دشتلویی، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، با تأکید بر اینکه اصلاح نظام سنجش ضرورت دارد اما باید واقع‌گرایانه پیش برود، می گوزد؛ سیاست تأثیر معدل زمانی می‌تواند عادلانه تلقی شود که نابرابری‌های آموزشی در کشور برطرف شده باشد، اجرای قطعی و بدون انعطاف این طرح، در شرایط نابرابر فعلی، نه‌تنها عدالت را محقق نمی‌کند بلکه به اضطراب داوطلبان نیز دامن می‌زند.

رد نگاه تقابلی میان مجلس و نهادهای تصمیم‌گیر آموزشی

نماینده مردم فلاورجان با اشاره به تفاوت‌های ساختاری مدارس در مناطق مختلف ادامه می دهد؛ کیفیت آموزشی، امکانات مدرسه‌ای و نحوه برگزاری آزمون‌های نهایی در سراسر کشور هم‌سطح نیست، در نتیجه، دانش‌آموزی که در منطقه‌ای با امکانات کمتر تحصیل می‌کند، در مقایسه با همتای خود در مدارس برخوردار، تحت شرایط ناعادلانه قرار می‌گیرد،بدون تردید تأکید بر تأثیر قطعی معدل، بدون رفع این نابرابری‌ها، می‌تواند شکاف آموزشی را عمیق‌تر کند.

رحیمی دشتلویی همچنین با رد نگاه تقابلی میان مجلس و نهادهای تصمیم‌گیر آموزشی می گوید؛ ورود مجلس به این بحث به معنای مخالفت با اصل سیاست‌گذاری آموزشی نیست، بلکه با هدف اصلاح تدریجی، کاهش فشار روانی و تضمین عدالت در سنجش تحصیلی صورت می‌گیرد. نمایندگان وظیفه دارند در قبال سیاست‌هایی که مستقیماً با آینده تحصیلی میلیون‌ها دانش‌آموز گره خورده است، موضعی مسئولانه و واقع‌بینانه اتخاذ کنند.

وی با اشاره به جهت‌گیری کلان مجلس خاطرنشان می کند؛ رویکرد اصلی نهاد قانون‌گذاری کشور، همسو با دغدغه‌های خانواده‌ها و کارشناسان آموزشی، بر پایه سه اصل عدالت، آرامش داوطلبان و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده است، مجلس در چارچوب این سه محور، تلاش دارد ضمن حفظ رویکرد اصلاحی در نظام سنجش، شرایط اجرای آن را به‌گونه‌ای تنظیم کند که فضای رقابتی سالم و به‌دور از اضطراب برای داوطلبان فراهم شود.

به اعتقاد این عضو کمیسیون آموزش، هرگونه تغییر بنیادین در نظام پذیرش دانشجو باید به‌صورت تدریجی و همراه با ارزیابی مستمر انجام گیرد و سیاست‌گذاران آموزشی باید درک درستی از واقعیت‌های میدانی نظام تعلیم و تربیت داشته باشند؛ چرا که تصمیمات صرفاً نظری و بدون سنجش میدانی، ممکن است به بحران اعتماد عمومی و بی‌ثباتی در فرآیند آموزش منجر شود.

ضرورت کاهش فشار روانی ناشی از آزمون سراسری

رحیمی دشتلویی در ادامه یادآور می شود؛ یکی از دغدغه‌های اصلی کمیسیون آموزش، افزایش شفافیت در اجرای مصوبه‌ها و کاهش فشار روانی ناشی از آزمون سراسری است، نگاه مجلس در این زمینه بر پایه بازنگری واقع‌بینانه و استفاده از داده‌های آماری و کارشناسی شکل گرفته است تا هم فرصت برابری آموزشی حفظ شود و هم کیفیت نظام سنجش ارتقاءیابد.

به گفته وی در مسیر اصلاح نظام ارزش‌گذاری تحصیلی، تعامل میان نهادهای مسئول باید جایگزین مواضع انفعالی یا تقابلی شود، بر همین اساس، مجلس انتظار دارد شورای عالی انقلاب فرهنگی با نگاهی تطبیقی و مشارکتی، زمینه‌های اجرای مرحله‌ای، منطقی و عادلانه این مصوبه را فراهم کند.

رحیمی در پایان خاطرنشان می کند که؛ هدف اصلی در سیاست‌گذاری آموزشی نباید صرفاً تغییر فرمول سنجش باشد، بلکه باید اعتمادسازی، ارتقاء عدالت آموزشی و دستیابی به نظام ارزیابی متوازن باید در اولویت قرار گیرد،چرا که آینده تحصیلی نسل جوان نباید قربانی تصمیمات نسنجیده یا اجرای شتاب‌زده مصوباتی شود که هنوز زیرساخت‌های عادلانه آن فراهم نشده است.

در نهایت به نظر می رسد که؛چالش تأثیر قطعی معدل در کنکور نه‌تنها نیازمند رفع نابرابری‌های آموزشی است، بلکه اجرای آن بدون انعطاف می‌تواند عدالت و آرامش داوطلبان را به خطر بیندازد، مجلس با رویکردی مسئولانه، بر اصلاح تدریجی، شفافیت و تعامل سازنده آن تأکید دارد تا نظام سنجش متوازن، عادلانه و کم‌فشار شکل گیرد. این مسیر، تضمین‌کننده اعتماد عمومی و آینده‌ای روشن برای نسل جوان خواهد بود.