راهکارهای بی‌اثر اقتصادی و جامعه در انتظار

به گزارش خبرنگار زمان آنلاین تجربه ثابت کرده است که هرجا دولت خواسته واسطه‌ای میان مردم و مشکلات اقتصادی و معیشتی باشد، نتیجه برعکس شده است. نمونه بسیار بارز آن شکست سنگین پروژه هدفمندسازی یارانه‌ها در دولت دهم به ریاست محمود احمدی‌نژاد است.

یارانه‌ای که قرار بود کمک هزینه معیشتی خانواده‌ها باشد، امروز تبدیل به ابزاری برای پرت کردن حواس مردم شده تا با واریزی‌های ناگهانی خوشحال باشند. دولت هم این منت را بر سر مردم بگذارد که هزینه‌ای به آنها پرداخت می‌کند در حالی که عملا این پرداختی‌ها به زور می‌تواند یک یا دو قلم از اقلام ضروری خانوار را تامین کند.

یکی دیگر از اقدامات دولت‌ها که نقش کوتاه‌مدت دارد، مشخص کردن اقلام تنظیم بازاری است. مثلا در شرایطی که قیمت گوشت سربه‌فلک کشیده، گوشت تنظیم بازاری ارائه می‌شود در صورتی که میانگین آن‌ها می‌توانست هزینه‌ها را متعادل کند و اصلا نیازی به ایستادن در صف‌های طولانی نبود. چه بسیار کسانی که امکان صبر کردن برای دریافت این اقلام را ندارند و مساعدت‌های دولت شامل حالشان نمی‌شود. با این حال هستند کسانی که از این کمک‌ها استفاده می‌کنند چراکه چاره دیگری وجود ندارد و خیالشان راحت است که حداقل در یک ماه، پول یک قلم را کمتر پرداخت کرده‌اند.

اما درد زمانی بیشتر می‌شود که همین تنظیم بازاری‌ها هم با قیمت مصوب دولت به دست مردم نمی‌رسند یا شاید اصلا قیمت مصوب با واقعیت‌های زندگی مردم تفاوت‌های اساسی دارد. اتفاقی که امروز برای گوشت تنظیم بازاری افتاده است و آنچه که اعلام شده بود به آنچه که در واقعیت به عمل پیوست بسیار متفاوت است و گویا فقط همان صف بستن‌های طولانی برای خرید گوشت است که با تهیه آن به صورت آزاد تفاوت دارد.

چه تمهیداتی در دستور کار بود؟

ابتدای امر، پرویز جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام اعلام کرد: هر کیلوگرم گوشت قرمز منجمد وارداتی ۳۸۵ هزار تومان برای مصرف کننده عرضه می‌شود، قیمت هر کیلو مرغ زنده بین ۱۰۵ تا ۱۱۰ هزار تومان، قیمت هر کیلو گوشت مرغ گرم ۱۳۵ هزار تومان عرضه می‌کنیم.

وی بیان داشت: همچنین مرغ منجمد تنظیم بازاری در سردخانه کیلو ۸۴ هزار تومان و برای مغازه کیلو ۸۶ هزار تومان و برای مصرف کننده ۹۰ هزار تومان می‌دهیم.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام گفت: قیمت گوشت مرغ منجمد تنظیم بازاری نباید بیش از کیلویی ۹۰ هزار تومان باشد و اگر جایی تخلفی صورت گرفت، باید آن را به تعزیرات اعلام کنند. همچنین کارشناسان ما بر نحوه نظارت توزیع این گوشت منجمد مرغ نظارت می‌کنند.

به گفته جعفری، برای تنظیم بازار، گوشت قرمز از کشورهای برزیل، پاکستان وارد می‌کنیم که اخیراً اولویت ما به خاطر نزدیک بودن و آسانی حمل و نقل پاکستان است و گوشت گوسفندی وارد کرده و به صورت منجمد و تنظیم بازاری عرضه می‌کنیم.

جعفری بیان داشت: اگر تولید داخل کافی نباشد، وارد می‌کنیم و تولید کنندگانی که دام مازاد داشته باشند، به صورت زنده خریداری می‌کنیم و به جای آن، تامین نهاده دامی و از تسهیلات و سرمایه در گردش برایشان فراهم می‌کنیم.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام همچنین با توجه به تکالیف این شرکت گفت: بر اساس برنامه کارگروه تنظیم بازار توزیع مرغ گوشت مرغ منجمد نیز می‌پردازیم.

جعفری ادامه داد: ما از نظر ذخایر به اندازه کافی داریم و در حال حاضر گوشتی که خرید می‌کنیم برای ۶ ماه آینده یعنی برای اسفند و فروردین سال آینده است و همواره ذخایر کافی به اندازه کافی داریم و گوشت قرمز تنظیم بازار گرم به هیچ وجه نداریم.

وی افزود: نظارت بر ذخایر مرتب انجام می‌شود و این ذخایر در حال جایگذاری و جایگزینی است، به اندازه کافی داریم و به هیچ وجه جای نگرانی نیست و خریدهایی که الان انجام می‌دهیم ، برای اسفند و فروردین سال آینده است و منابعی که الان توزیع می‌شود مربوط به خریدهای شش ماه قبل است.

گوشت تنظیم‌بازاری و تفاوت در وعده و عملکرد

پس از این اظهارات عرضه گوشت‌های تنظیم بازاری آغاز شد. مسعود رسولی، دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور، جزئیات این توزیع را اعلام کرد که گوشت گرم گوساله وارداتی با قیمت ۸۶۰ هزار تومان و مغز ران و مخلوط با قیمت ۹۹۵ هزار تومان در فروشگاه‌های زنجیره‌ای عرضه می‌شود. این محصوله‌ها از کشور یاکستان وارد شده‌اند و ارز میادله‌ای مورد استفاده برای واردات حدود ۹۹ هزار تومان بوده است.

رسولی تأکید کرد که تمام مراحل کشتار، واردات و توزیع این گوشت‌ها در سه مرحله مورد ارزیابی بهداشتی قرار گرفته‌اند.

دبیر انجمن صنعت گوشت و مواد پروتئینی کشور همچنین اظهار داشت که به‌زودی برنامه توزیع گوشت گرم گوسفندی وارداتی نیز برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای آغاز خواهد شد.

علت گرانی افسارگسیخته گوشت

علت آشفتگی بازار گوشت و گرانی‌های افسارگسیخته آن هم از دید مسئولان و کارشناسان مختلف متفاوت است. مثلا جبرئیل برادری، رییس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران با اشاره به وضعیت موجود کشور، اظهار داشت: پیش بینی می‌کردیم که در دهه دوم سال، افزایش قیمت در حوزه محصولات پروتیینی اتفاق بیفتد.

وی افزود: به همین دلیل در شهریور ماه مجوز واردات دام زنده و همچنین مجوز کشتار صادر شد تا واحدهای مربوطه بتوانند نسبت به واردات اقدام کنند، همچنین مجوز خط واردات از پاکستان فعال شده و مجوزهای لازم به انجمن بسته بندی و واحدهای بسته بندی داده شده است.

رییس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران خاطرنشان کرد: واحدها می توانند گوشت گوساله خود را تأمین کنند، اما مسئله اصلی نوسانات ارزی است، با توجه که واردات گوشت تحت ارز توافقی است و مشمول ارز ترجیحی نمی شود، این نوسانات باعث بی ثباتی شده است.

وی به عنوان نمونه گفت: واردکنندگان بر مبنای یورو محاسبه می کنند. یک ماه پیش، نرخ یورو 82 هزار تومان بود که اکنون به 87 هزار تومان افزایش یافته است، این نوسانات موجب شده تا واردکنندگان برای تأمین گوشت با احتیاط عمل کنند، چرا که نگرانند پس از سه ماه، هنگام تسویه حساب، نرخ ارز تغییر کند و متحمل ضرر شوند.

برادری تصریح کرد: اگر بانک مرکزی تضمین کند که نرخ ارز برای واردکنندگان ثابت می ماند، مثلاً یورو را روی 87 هزار تومان تضمین کند، آنگاه واحدهای بسته بندی می توانند روزانه بین 40 تا 50 تن گوشت وارد کنند. اما در شرایط فعلی، این نوسانات باعث شده که آنها تنها به واردات 10 تا 15 تن بسنده کنند تا خط تولید خود را حفظ کنند، که این میزان تأثیر چندانی در بازار ندارد.

وی در پایان تأکید کرد: همین نوسانات ارزی است که باعث افزایش قیمت گوشت گوساله در بازار شده و برنامه ریزی واحدهای وارداتی را با مشکل مواجه کرده است.

متولیان امر؛ مثل همیشه بی‌اطلاع

در این میان مطابق انتظار، وزیر جهاد کشاورزی در حاشیه یکی از جلسات هیات دولت در شهریورماه اینکه مسئولیت تعیین قیمت گوشت با وزارت جهاد است را کتمان کرد. غلامرضا نوری قزلجه در پاسخ به پرسشی درباره افزایش قیمت گوشت قرمز، گفت: امروز گوشت‌هایی مانند شقه گوسفندی یا گوشت گوساله خالص تحت نظارت قرار دارند که باید کنترل شوند. قیمت گوشت قرمز نسبت به دو روز قبل حدود ۸۰ هزار تومان کاهش یافته است که این موضوع در اختیار ما نیست و مربوط به بازار است و ما فقط نظارت و کنترل بر روند قیمت‌ها داریم.

از تاکیدات مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور همواره این بوده که مسائل و مشکلات را باید به شکل بلندمدت حل کرد نه کوتاه‌مدت و برایش یک مثال پزشکی هم می‌آورد؛ اینکه نباید مسکن بزنیم و باید درمان کنیم، چیزی که بلندمدت و دائمی باشد. اعتقادی که کاملا صحیح است اما مشکل اینجاست همان مسکن‌ها هم درد را کم نمی‌کنند. کاش این طرح‌های کوتاه‌مدت مثل یارانه و کالابرگ و تنظیم‌بازار، حداقل کمی فشار را کاهش می‌داد اما از این مساعدت‌ها تنها نامی باقی مانده که تلاش می‌شود نقش سوپاپ اطمینان جامعه را اجرا کند.