تاب‌آوری و استمرار علمی آموزش عالی ایران در جنگ

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، ادامه فعالیت دانشگاه‌ها در شرایط بحرانی همواره یکی از شاخص‌های مهم سنجش پایداری نظام علمی کشورها به شمار می‌رود. طی روزهای اخیر، از سرگیری سریع فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در دانشگاه ها از جمله دانشگاه شهید بهشتی پس از حمله اخیر، بار دیگر توجه افکار عمومی و جامعه دانشگاهی را به مسئله تاب‌آوری علمی جلب کرد؛ مفهومی که به توانایی نظام آموزش عالی در حفظ پویایی و تداوم تولید دانش حتی در شرایط فشار و تهدید اشاره دارد.

به باور بسیاری از کارشناسان و مسئولان حوزه آموزش عالی، ادامه فعالیت دانشگاه شهید بهشتی پس از این حادثه صرفاً یک اقدام اجرایی در مدیریت دانشگاهی نیست، بلکه نمادی از ظرفیت بالای سرمایه انسانی و فرهنگ علمی کشور محسوب می‌شود. جامعه دانشگاهی ایران در دهه‌های گذشته بارها نشان داده است که حتی در مواجهه با فشارها و تهدیدها، مسیر فعالیت علمی متوقف نمی‌شود.

این موضوع به‌ویژه زمانی برجسته‌تر می‌شود که مراکز پژوهشی و آموزشی هدف حملات قرار می‌گیرند، در چنین شرایطی، واکنش دانشگاهیان و تداوم فعالیت‌های علمی می‌تواند نشان‌دهنده عمق تعهد علمی و ملی در میان استادان، پژوهشگران و دانشجویان باشد.

در همین زمینه ابراهیم‌پور نماینده مجلس شورای اسلامی از سرگیری کلاس‌ها در دانشگاه شهید بهشتی طبق برنامه اعلام‌شده، را بیانگر ثبات ساختاری و مدیریتی نظام دانشگاهی کشور می داند.

به باور وی توانایی دانشگاه‌ها در مدیریت شرایط بحرانی و بازگرداندن سریع فعالیت‌های آموزشی به وضعیت عادی، نشان می‌دهد که زیرساخت‌های لازم برای استمرار آموزش در کشور وجود دارد.

به گفته نایب رییس کمیسیون آموزش طی سال‌های اخیر، توسعه ابزارهای آموزشی جایگزین از جمله آموزش‌های برخط و ظرفیت‌های انعطاف‌پذیر در برگزاری کلاس‌ها، امکان مدیریت بهتر چنین شرایطی را فراهم کرده است و همین ظرفیت‌ها منجر به لدم توقف چرخه آموزش و پژوهش حتی در زمان بروز اختلال‌های مقطعی شده است.

وی ادامه می دهد؛ تداوم روند آموزشی پس از چنین حوادثی علاوه بر حفظ جریان آموزش، از منظر راهبردی نیز دارای اهمیت است،تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که هدف قرار دادن مراکز علمی در بسیاری از موارد با هدف ایجاد اختلال در مسیر تولید دانش و ایجاد نااطمینانی در میان جامعه علمی انجام می‌شود.

ابراهیم پور خاطرنشان می‌کند؛ادامه فعالیت دانشگاه‌ها می‌تواند پیام متفاوتی منتقل کند؛ پیامی که نشان می‌دهد ساختار علمی کشورها از ظرفیت لازم برای عبور از بحران‌ها برخوردار است، در چنین شرایطی، پایداری نهادهای علمی نه تنها از توقف فعالیت‌ها جلوگیری می‌کند، بلکه در مواردی حتی موجب تقویت روحیه علمی و همبستگی در میان دانشگاهیان می‌شود.

در مجموع؛تجربه اخیر دانشگاه شهید بهشتی بار دیگر نشان داد که پایداری نظام آموزش عالی تا حد زیادی به سرمایه انسانی، فرهنگ علمی و انسجام مدیریتی وابسته است، استمرار فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در چنین شرایطی می‌تواند نمادی از توان نظام دانشگاهی برای حفظ مسیر تولید علم باشد و در نهایت، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که؛ حفظ تداوم آموزش و پژوهش در شرایط دشوار، نه تنها مانع توقف جریان علم می‌شود، بلکه در بلندمدت می‌تواند به تقویت جایگاه علمی کشور و افزایش همبستگی در جامعه دانشگاهی