هزینه قابل توجه هر ایرانی برای رسانه ای که مخاطب حداقلی دارد

به گزارش خبرنگار زمان آنلاین تریبونی که به یک طرز فکر مشخص تعلق دارد، حق طبیعی دارد که آزادانه فعالیت کند. در مقابل، مردم نیز حق دارند انتخاب کنند که شنونده آن باشند یا نه. هیچ رسانه‌ای نمی‌تواند جامعه را با فشار و اجبار پای برنامه‌های خود بنشاند یا از آن‌ها انتظار داشته باشد همان‌طور که خود می‌خواهد بیندیشند و نگاه کنند. حتی می‌توان گفت یکی از ابزارهای اعتراض مخاطب به رسانه‌ای که به آن علاقه ندارد، همین است که سراغش نرود. نداشتن بیننده، خود مجازاتی سنگین برای هر رسانه است. حال تصور کنید گریزی از یک رسانه وجود نداشته باشد و آن رسانه هم رسانه‌ای ملی باشد.

سال‌هاست که تلویزیون دیگر مرجع خبر و سرگرمی برای جامعه ایران محسوب نمی‌شود. این موضوع را می‌توان در آمارها مشاهده کرد. محبوب‌ترین و شاخص‌ترین برنامه‌های صداوسیما، نهایتاً جمعیت محدودی را جذب می‌کنند. دلایل این افت مخاطب نیز کم نیست: از بی‌ارتباط بودن با خواست مردم گرفته تا پرداخت یک‌طرفه به موضوعات، نبود چهره‌های جذاب، کمبود خلاقیت در تولید محتوا و موارد مشابه. تحلیل تمام این عوامل هدف اصلی این متن نیست.

با این حال، همان‌طور که رسانه ملی بر شیوه همیشگی خود پافشاری می‌کند و حاضر نیست از مسیر مورد علاقه‌اش دست بکشد، مردم نیز این حق را دارند که برنامه‌هایش را تماشا کنند یا نکنند. اما سخنان سیدشهاب‌الدین طباطبایی، عضو شورای اطلاع‌رسانی دولت در یک برنامه تلویزیونی، عملاً حق انتخاب مردم را زیر سؤال برد.

پرداخت روزی ۹۶ میلیارد تومان از جیب مردم

طباطبایی اعلام کرد: هر صبح که فعالیت صداوسیما آغاز می‌شود، ۹۶ میلیارد تومان از بیت‌المال وارد این سازمان می‌شود؛ اما اگر نگرانی‌ها و سلایق مردم در این رسانه منعکس نشود، این هزینه عملاً در مسیر درست مصرف نشده است.

نگاه اقتصادی به این رقم سرسام‌آور است. وقتی هزینه اشتراک یک پلتفرم فیلم حدود ماهی ۲۰۰ هزار تومان است، آن هم برای محتوایی که مردم دوست دارند و با اینکه نسخه همه فیلم‌ها هم در دسترس است، طبق اطلاعاتی که طباطبایی داده، هر ایرانی سالانه حدود ۳۸۰ میلیون تومان برای صداوسیما پرداخت می‌کند؛ سازمانی که بخش زیادی از مردم حتی نمی‌دانند چه چیزی در آن پخش می‌شود.

فاجعه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که این مبلغ را بر روزهای سال تقسیم کنیم. همه دیده‌ایم پلتفرم‌ها چگونه برای جذب مشترک، practically از مردم خواهش می‌کنند اشتراک بخرند، اما باز هم مخاطب بسیاری از آن‌ها را نمی‌پذیرد. اما هم‌اکنون که این جملات را می‌خوانید، از جیب شما بیش از یک میلیون و پنجاه هزار تومان برای صداوسیما خرج شده است؛ فارغ از اینکه بیننده‌اش باشید یا نه.

جبلی: هیچ‌کجا مثل ایران تلویزیون رایگان نیست

در این میان، مرور یکی از سخنان پیمان جبلی، رئیس صداوسیما که سال گذشته مطرح کرده بود، خالی از لطف نیست: «در هیچ نقطه دنیا نمی‌توانید مسابقات جام جهانی یا المپیک را در خانه و به شکل رایگان ببینید. اما در ایران با صداوسیمای جمهوری اسلامی می‌توان مسابقات را با بهترین تصویر و کیفیت 4K و بدون پرداخت حتی یک ریال تماشا کرد. این نخستین تفاوت صداوسیما با دیگر تلویزیون‌های جهان است.»

ما نیز بعید می‌دانیم هیچ جای دنیا برای تماشای یک رسانه، روزانه مبلغی معادل حدود یک‌دهم حقوق یک کارمند، بدون انتخاب فردی از جیبش برداشته شود.

در نهایت باید گفت در وضعیت پیچیده اقتصادی کشور، که شفافیت در محل هزینه‌کرد هر ریال اهمیت دارد، چنین تزریق بی‌محابای بودجه به رسانه‌ای کم‌مخاطب هیچ توجیه منطقی ندارد. چرا باید زمانی که کشور با بحران انرژی دست‌وپنجه نرم می‌کند، هزینه ساخت سریال در بودجه لحاظ شود؟ و اگر هم این هزینه در نظر گرفته می‌شود، چرا مردم حق ندارند درباره محتوای رسانه‌ای که این حجم از پولشان صرف آن می‌شود تصمیم‌گیری کنند؟ گویی بیت‌المال تنها هنگام مطالبه مالیات و عوارض اهمیت دارد و در چنین مواردی سهمی برای مردم تعریف نشده است.