بررسی ریشه اُفت تحصیلی دانش آموزان را
زیرساختهای نابرابر عاملی مهم در افت تحصیلی
1 آذر 1404سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات با انتقاد از ساختار آموزش و پرورش، مدیریت فعلی این وزارتخانه را عامل اصلی افت تحصیلی دانشآموزان دانسته و تاکید می کند؛فقدان برنامههای راهبردی، نقشه عملیاتی و عدمپشتوانه مالی کافی، زمینه را برای ادامه این روند فراهم کرده است، برای ایجاد انگیزه در دانشآموزان و مقابله با اعتیاد به فضای مجازی، سرمایهگذاری فوری در اردوهای آموزشی و مهارتمحوری ضروری است.
به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، در پی اجرای مصوبه شورایعالی انقلاب فرهنگی مبنی بر تأثیر قطعی معدل در نتایج کنکور سراسری و گزارشهای رسمی مرتبط با کاهش سطح معدل دانشآموزان کشور و بر اساس نظرات کارشناسان، مشخص شد که اُفت معدل دانش آموزان نه تنها ارتباط مستقیمی با مصوبه تأثیر قطعی ندارد، بلکه ریشه آن در نابرابریهای ساختاری، بیانگیزگی معلمان و ضعف مدیریت آموزش و پرورش است.
اما در این زمینه احسان عظیمیراد نماینده مجلس شورای اسلامی معتقد است که؛اجرای مصوبه تأثیر قطعی معدل نهتنها هدف عدالت آموزشی را محقق نکرده، بلکه در مواردی منجر به ظلم آشکار و فقدان عدالت در زیرساختهای آموزشی شده است.
به گفته نماینده مشهد و کلات؛بزرگترین ایرادی که به اجرای مصوبه تأثیر قطعی وارد میشود، ناتوانی آموزش و پرورش در ایجاد زیرساختهای یکسان یا مشابه در انواع مدارس است، از مدارس دولتی روستایی و عشایری گرفته تا مدارس غیردولتی و سمپاد، همگی از نظر امکانات، زیرساخت و سطح کیفی معلمان دارای اختلاف فاحشی هستند.
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات ادامه می دهد؛در چنین فضایی که دانشآموزان در بستر آموزشی نابرابر رشد میکنند، اعمال تأثیر قطعی معدل بر نتایج سرنوشتساز کنکور، خود بهمثابه سلب عدالت آموزشی است.از طرفی یکی از ارکان اصلی اجرای موفق مصوبه، اتکا به آزمونهای نهایی استاندارد است، اما این سیستم با معضل بزرگی در تصحیح اوراق مواجه است.
عظیمیراد با اشاره به اعتراف رسمی مسئولان به وجود اختلاف نمره در تصحیحات مختلف، تأکید می کند؛ فرآیند فعلی کاملاً سلیقهای است و هنوز به یک شیوه واحد برای تصحیح نرسیدهایم، این وضعیت به حدی بحرانی است که یک برگه ممکن است تا پنج بار مورد بازبینی قرار گیرد و این امر از منظر سخنگوی کمیسیون یک “فاجعه” در نظام ارزشیابی محسوب میشود،چرا که دانشآموزان مستعد، قربانی نمرههای پایین شده و آینده تحصیلی آنها به شکل غیرعادلانه تحتتأثیر قرار میگیرد،در این چارچوب، نه تنها عدالتی را به بار نمی آید، بلکه مستنداً به تقویت مافیای کنکور نیز منجر شده است.
این نماینده مجلس یادآور می شود؛یکی از اهداف اعلامشده توسط متولیان شورایعالی انقلاب فرهنگی، افزایش تمایل دانشآموزان به کتاب و مدرسه بود، با استناد به گزارشهای دقیق مرکز پژوهشهای مجلس و سازمان سنجش و همچنین اظهارات رتبههای برتر، این ادعا رد شده و حتی برخی نخبگان کنکور اثر مصوبه را معکوس دانستهاند و گزارش آماری دقیقی از میزان علاقهمندی دانشآموزان از سوی وزارت آموزش و پرورش ارائه نشده است.
اُفت معدل دانشآموزان، به زعم عظیمیراد، باید در خارج از بحث مصوبه کنکور و در ساختار آموزش و پرورش بررسی شود.پ که اولین و مهمترین رکن، جایگاه معلم است.
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات می گوید؛زمانی که شأن معلم در جامعه پایین آورده شود و کاهش حقوق،همچنین بیتوجهی دولت به مسائل رفاهی، انگیزه معلمان رسمی را کاهش میدهد، فرآیند تخصصی یاددهی و تربیت دچار عقبماندگی خواهد شد، معلمی که صرفاً رفعتکلیف میکند، نمیتواند عامل رشد و انگیزه در دانشآموزان باشد.
عظیمی راد معتقد است که؛علاوه بر مشکل انگیزه در معلمان، عوامل محیطی و فردی در افت معدل تاثیر دارد، دانشآموزان در عصر حاضر به دلیل وجود فضای مجازی، اینترنت و بحرانهای اقتصادی خانواده، تمرکز لازم برای تحصیل را از دست دادهاند، بسیاری از نوجوانان به جای توجه به درس، درگیر بازار کار شدهاند.
اما بدیهی است که؛مدیریت در آموزش و پرورش به عنوان یکی از دلایل کلیدی اُفت تحصیلی دانشآموزان معرفی شده و این نماینده مجلس تاکید می کند؛ وزارتخانه آموزش و پرورش فاقد برنامه، راهبردی، نقشه عملیاتی و پشتوانه اعتباری کافی برای مقابله با این پدیده است.
به گفته نماینده مردم مشهد و کلات، ایجاد انگیزه در میان دانشآموزان و دوری آنان از فضای مجازی نیازمند اردوهای آموزشی، استعدادیابی و مهارتمحوری است که برای این برنامه ها باید هزینه شود،در غیر این صورت، اُفت تحصیلی ادامه خواهد یافت.
سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات ادامه می دهد؛قطعا باید به سه سال اجرای مصوبه، بهجای حذف کامل توجه کنیم و این طرح اصلاح شود تا تأثیر پایه دوازدهم باید به شکل قطعی باقی بماند، اما تأثیر پایه یازدهم به “تأثیر مثبت” تبدیل شود.
در پایان عظیمی راد خاطرنشان می کند؛باید دانشآموزی که نمره بالا کسب کرده امتیاز بگیرد، اما نمره پایین باعث تراز منفی نشود،با این حال تا زمانی که برای معلم، دانشآموز و مدرسه سرمایهگذاری صورت نگیرد، خروجی آموزش و پرورش نامناسب بوده و آینده کشور را تهدید خواهد کرد