چالش تأمین نهاده‌های دامی و معیشت مردم؛ دوراهی انتقاد و امید در استیضاح وزیر

به گزارش خبرنگار پارلمانی زمان آنلاین در روزهایی که بازار نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی کشور با نابسامانی روبه‌روست، تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگوهایی جداگانه دیدگاه‌های خود را درباره وضعیت فعلی، ریشه مشکلات و راهکارهای برون‌رفت از این شرایط بیان کردند.

ضعف مدیریتی و انحصار در بازار نهاده‌های دامی

بهروز محبی نجم‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر اهمیت امنیت غذایی در حوزه دام و طیور گفت: یکی از موضوعاتی که برای ایران مطرح است، امنیت غذایی در حوزه دام و طیور است. ما برنامه‌ای مدون، حساب‌شده و دارای افق روشن در این خصوص نداریم. خوراک دام کاملاً وابسته به خارج از کشور است و این مسئله جای تأسف دارد. اگر در زمینه کشت‌های فرازمینی با چند کشور برنامه مشخصی داشتیم، امروز باید شرایط بهتری را شاهد می‌بودیم. خودکفایی در اصالت دام ضروری است. موضوع در برنامه هفتم توسعه مطرح شده، اما خشکسالی و مسائل منطقه‌ای موجب بروز مشکلاتی شده است.

وی با انتقاد از فضای غیررقابتی بازار افزود: برای واردکنندگان باید فضای رقابتی ایجاد شود، چراکه در فضای رقابت توقفی وجود ندارد و مبالغ نیز سنگین نیست. اکنون همه چیز در انحصار قرار گرفته و امکان رقابت وجود ندارد. دولت باید این فضا را بشکند؛ اگر نمی‌تواند ارز بدهد، می‌تواند تهاتر انجام دهد. مشکل اصلی، ضعف مدیریتی است. با ظرفیت‌ها و توان موجود کشور می‌توان اتفاقات مثبتی رقم زد، اما توجه کافی وجود ندارد. دامدار دو هفته است در صف دریافت خوراک دام منتظر مانده؛ مگر می‌شود دام بدون غذا بماند؟ این مسئله به دام و طیور آسیب می‌زند. باید به موضوع از درون و بیرون نگاه جامع داشت و از بنادر شمالی و جنوبی برای پاسخگویی به نیاز دامداران و مرغداران بهره گرفت.

محبی نجم‌آبادی ادامه داد: ایران در حوزه آبزیان ضعف دارد و به مرغداری‌ها وابسته است. نگاه مجلس و دولت باید در این بخش ویژه باشد. ما به همین دلیل استیضاح وزیر را امضا کردیم. وزیر دو هفته پیش به خراسان رضوی سفر کرد و گفت در همان هفته خوراک دام خواهد رسید، اما دامداران همچنان تماس می‌گیرند و می‌گویند خبری نشده است. ضعف مدیریتی در انبارها مشهود است و باید در این زمینه اقدام عاجل صورت گیرد. امروز اعلام شده هزاران کامیون از بنادر بارگیری کرده‌اند، اما باز هم اتفاقی نمی‌افتد. در زمینه برنج، طی دو سه روز اخیر وضعیت بهتر شده و دولت ارز دریافت کرده است، اما همچنان قیمت‌ها باید کاهش یابد. برنج پاکستانی و هندی در حال افت قیمت است، ولی برنج ایرانی که پیش‌تر ۸۰ هزار تومان بود، اکنون به ۳۰۰ هزار تومان رسیده است. چرا باید چنین اتفاقی بیفتد؟ سازمان حمایت از مصرف‌کننده و تولیدکننده کجاست؟ بخشی از وظایف بر عهده وزارت جهاد و بخشی دیگر با وزارت صمت است که هر دو باید نگاه ویژه‌ای به موضوع داشته باشند.

نظارت و هماهنگی برای عبور از بحران معیشت

شهباز حسن‌پور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، با اشاره به دغدغه معیشتی مردم اظهار داشت: مسئله معیشت مردم از جمله موضوعاتی است که رهبر معظم انقلاب بارها به دولت تذکر داده‌اند. رئیس مجلس نیز اقدام مهمی در ارتقای جایگاه نظارتی مجلس انجام داده است. ما اگرچه در جایگاه قانون‌گذار هستیم، اما رویکرد جدید مجلس، تمرکز بر بحث نظارت است؛ زیرا دغدغه اصلی مردم، معیشت است.

او افزود: جلسه‌ای خوب میان قالیباف، رئیس سازمان برنامه و بودجه و وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و کار برگزار شد که در آن به مسائل مختلفی پرداخته شد. طبق تصمیمات این نشست، دولت موظف شد به‌زودی طرح کالابرگ را با اولویت هفت دهک اول جامعه اجرا کند. وزیر جهاد کشاورزی نیز در حضور رئیس مجلس تدابیری اتخاذ کرد و هیئت‌هایی به کشورهای مختلف اعزام شدند تا برنج به‌فوریت تأمین و وارد کشور شود. طبق آخرین اخبار، برنج با قیمت مصوب به‌زودی در اختیار مردم قرار می‌گیرد. همچنین برای تأمین گوشت، هیئت‌هایی به کشورهای همسایه اعزام شده‌اند تا مشکل نهاده‌های دامی و تأمین پروتئین حل شود.

حسن‌پور در ادامه گفت: مجمع نمایندگان استان کرمان نیز جلسه‌ای با رئیس‌جمهور داشتند که در آن درباره مسائل معیشتی و نهاده‌های دامی گفت‌وگو شد. آقای پزشکیان با حوصله به صحبت‌ها گوش داد و دستورات لازم را برای رفع مشکلات صادر کرد. پیش‌بینی می‌شود طی روزهای آینده بازار به ثبات بیشتری برسد. در شرایط فعلی، استیضاح ضرورتی ندارد. با توجه به دشمنان قسم‌خورده کشور، ما به وحدت نیاز داریم و معتقدیم با نظارت و هماهنگی می‌توان مشکلات را حل کرد. با متخلفان نیز برخورد خواهد شد، همان‌گونه که با بانک آینده برخورد شد. همچنین کسانی که کالاهای مردم را در گمرک نگه می‌دارند و از ترخیص آن خودداری می‌کنند، مورد رسیدگی قرار می‌گیرند؛ قوه قضاییه و شخص آقای اژه‌ای دستور بررسی و اقدام فوری در این زمینه را صادر کرده‌اند.

ضرورت حمایت فوری از دامداران و کشاورزان مناطق کوهستانی

سلام ستوده، نماینده مردم مهاباد در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به وضعیت مناطق کوهستانی و نیاز مبرم دامداران به نهاده‌های دامی گفت: با توجه به شرایط مناطق کوهستانی که مستعد نگهداری دام هستند، مردم ما به نهاده‌های دامی نیاز دارند تا بتوانند دام‌های خود را تأمین کنند. در حال حاضر قیمت نهاده‌ها بالاست و باید ارز لازم برای واردات آن اختصاص یابد. کالاها در بنادر گیر کرده و هنوز به دست دامداران نرسیده است. دولت باید تأمین نهاده‌های دامی را با توجه به خشکسالی و کاهش برداشت محصولات، در اولویت قرار دهد تا پیش از فرا رسیدن پاییز و زمستان به دست دامداران برسد.

او ادامه داد: برای نهاده‌هایی که در خارج از کشور هستند نیز باید ارز اختصاص یابد و روند کار گمرک و بنادر تسریع شود. دامداران گرفتارند و نهاده‌های دامی باید با قیمت مناسب و در زمان مقرر به دست کشاورزان برسد تا تولید گوشت و شیر کشور تضمین شود. افزایش قیمت‌ها و مشکلات معیشتی، نتیجه عملکرد ضعیف همه دستگاه‌هاست و مردم تحت فشار قرار دارند. منشأ مشکلات، سوءمدیریت است. دولت فعلی به‌تنهایی مقصر نیست، بلکه همه دولت‌ها در افزایش قیمت‌ها نقش داشته‌اند. در دوران جنگ هشت‌ساله، امنیت ملی اولویت داشت و کسی نگران تأمین کالا نبود، اما امروز با وجود آرامش، شرایط اقتصادی روزبه‌روز دشوارتر می‌شود. حقوق‌ها افزایش می‌یابد اما قیمت‌ها هم‌زمان بالا می‌رود و نظارت‌ها صرفاً نمایشی است.

ستوده با تأکید بر لزوم هماهنگی میان دستگاه‌ها افزود: مجلس باید مشکلات را به وزارتخانه‌ها منتقل کند تا تعادل میان نهادها برقرار شود. امروز به مرحله بحران رسیده‌ایم و با محدودیت منابع مالی مواجهیم. با این حال، رهبر انقلاب تأکید دارند که مشکلات کشور ریشه داخلی دارد و قابل حل است. سال گذشته برای وزارت جهاد سالی سخت بود؛ خشکسالی، نبود بارندگی، قطعی برق، کمبود سوخت برای ادوات کشاورزی و افزایش قیمت محصولات کشاورزی از جمله چالش‌های آن دوره بود. بارش تگرگ نیز خسارت زیادی به کشاورزان زد. وزارت جهاد باید قاطعانه‌تر از کشاورزان حمایت می‌کرد.

او در پایان گفت: استیضاح در این شرایط اقدام درستی نیست و نباید به آن رأی داد. باید به دولت زمان داد تا تیم‌های مدیریتی خود را تقویت کند. مجلس وظیفه دارد نظارت و رصد مداوم انجام دهد، اما لازم است فرصت بررسی و اصلاح داده شود. باید رویکردی مشخص و تیم‌های تخصصی برای حل مشکلات تشکیل شود؛ راه‌حل، همکاری و هم‌افزایی است، نه استیضاح.

اظهارات نمایندگان مجلس نشان می‌دهد مسئله تأمین نهاده‌های دامی و معیشت مردم همچنان از مهم‌ترین دغدغه‌های قانون‌گذاران است. در حالی که برخی از آنان ضعف مدیریتی و انحصار را عامل نابسامانی بازار می‌دانند، دیگران بر ضرورت هماهنگی، نظارت مؤثر و پرهیز از تصمیمات تنش‌زا تأکید دارند. به نظر می‌رسد برای عبور از شرایط فعلی، نیاز به تصمیم‌های قاطع، همکاری میان نهادها و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان و دامداران بیش از پیش احساس می‌شود.