586 واحد دولتی و غیردولتی آموزش کشاورزی در کشور فعال هستند

سید محمدعلی ابراهیم زاده موسوی در نشستی که با حضور خبرنگاران به مناسبت سالرز تاسیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران برگزار شد، افزود: وجود این موسسات آموزشی باعث جذب بی‌رویه دانشجو، کاهش کیفیت آموزش و عدم تناسب رشته‌ها با نیاز کشور شده است.

وی اظهار کرد: برای اصلاح این روند، دانشکدگان نظام‌نامه عالی آموزش کشاورزی و منابع طبیعی را تهیه و به وزارت علوم ارسال کرده است.

وی از دانشکدگان به‌عنوان هویت فرهنگی استان نام برد و بیان کرد: تقاضامحور بودن پایان‌نامه‌ها یکی از اولویت‌هایی است که این دانشگاه به‌منظور عملیاتی شدن دانش در سند چشم‌انداز دیده و به دنبال اجرایی کردن آن است که برای این کار، نیاز  به شناسایی گروه‌های هدف داریم که این کار انجام شده است.

وی افزود: یک سند راهبردی دانشکدگان با افق ۱۰ ساله و با لحاظ مسائل کلان در حوزه‌های مختلف ازجمله توسعه، روابط اجتماعی و بین‌الملل و مأموریت‌های ملی تدوین شده است. بر اساس رویکردهای این سند، با هدف کاهش وابستگی مالی به دولت، تأمین بیش از ۶۰ درصد منابع دانشکدگان از طریق فروش دانش و مشارکت مردمی انجام خواهد شد.

تزلزل امنیت غذایی با وابستگی کشور به واردات نهاده های کشاورزی

ابراهیم زاده موسوی در ادامه به موضوع نهاده های کشاورزی اشاره کرد  و با بیان اینکه وابستگی کشور به واردات نهاده‌های کلیدی مانند بذر، سم، دارو، خوراک دام و واکسن، امنیت غذایی را متزلزل می‌کند، گفت: ایجاد دهکده نوآوری کشاورزی و امنیت غذایی برای تجاری‌سازی دانش با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد کارخانه گیاهی برای تولید نشای پیوندی و استفاده از فناوری‌های نوین در کشاورزی توسط این دانشکدگان محقق شده است.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه در کشور ۱۳۰ میلیون تن غذا در سال تولید می‌شود، بیان کرد: بخش‌های کلیدی در حوزه کشاورزی وجود دارد که دانشکدگان تمرکز خود را بر روی آن‌ها متمرکز کرده تا از این طریق به کاهش وابستگی کمک کند.

وی عنوان کرد: این حوزه‌ها شامل نهادهای کشاورزی، بذر، سموم، مکمل‌ها و داروهای دامی است که تأمین آن‌ها وابسته به واردات است و این وابستگی می‌تواند امنیت غذایی را متزلزل کند.

وی اظهار کرد: میزان تولیدات کشاورزی در کشور ما بالاتر از میانگین جهانی است و در کشور به‌ازای هر نفر یک و نیم تن غذا تولید می‌شود، در حالی‌ که این مقدار در جهان یک تن بوده و میزان مصرف در کشور کمتر از یک و نیم میلیون تن است. از سوی دیگر، با میزان بالایی از ضایعات غذا در تمام بخش‌های زنجیره غذایی کشور مواجه هستیم.

 تمرکز بر تولید بذر و نشای داخلی برای خودکفایی غذایی

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران گفت: در این بین حدود ۲۰ میلیون تن مواد غذایی صادر و حدود ۲۵ میلیون تن هم وارد می‌شود. این آمار نشان می‌دهد که کشور در زمینه تولید مواد غذایی تاب‌آوری دارد و از این نظر متزلزل نیست.

وی اعلام کرد: با توجه به نیازهای وارداتی کشور، امسال بیش از چهار میلیون تن گندم برای تأمین نیاز داخلی وارد خواهد شد.

ابراهیم‌زاده موسوی به معرفی فعالیت‌ها و برنامه‌های دانشکده کشاورزی دانشگاه در حوزه امنیت غذایی و توسعه کشاورزی پرداخت و اظهار کرد: در دهه سی، به دنبال اقدامات پژوهشگران این دانشکده، بیش از نه هزار رقم بذر گندم برای تمام اقلیم‌ها معرفی شده و از این جهت وابستگی وجود ندارد. اگر تولید نمی‌شود، به دلیل کمبود منابع آبی یا پایین بودن بهره‌وری است.

وی یادآور شد: در مورد بذرهای هیبریدی، دانه‌های روغنی، سبزی و صیفی‌جات، بیشتر واردکننده هستیم، اما با تلاش‌های صورت‌گرفته، سه رقم گوجه‌فرنگی، خیار گلخانه‌ای و دو رقم مزرعه‌ای توسط دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی با همکاری بخش خصوصی تولید و تجاری‌سازی شده است. همچنین یک بذر عدس مقاوم به تغییرات اقلیمی و آفات نیز ثبت و تجاری‌سازی شده است.

ابراهیم‌زاده موسوی به استقرار دهکده نوآوری کشاورزی و امنیت غذایی در این دانشگاه اشاره کرد و گفت: تمام دستاوردهای علمی این دهکده، از دانش تا الگو و نمونه‌سازی، توسط پژوهشگران این دانشکدگان انجام شده و بخش خصوصی سرمایه‌گذاری آن را بر عهده گرفته است.

وی یادآور شد: منبع اصلی تأمین مالی دانشکدگان، استفاده از تولید دانش و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است. در این راستا، یک کارخانه تولید گیاهی توسط دانشکدگان و بخش خصوصی برای تولید نشای پیوندی ایجاد شده است.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اظهار کرد: در زمینه تولید نشای پیوندی واردکننده هستیم که با احداث این کارخانه تا دو سال آینده دیگر نیاز به واردات نخواهیم داشت. جدیدترین فناوری‌های روز در این دستاوردها مدنظر قرار گرفته و خروجی آن یک طراحی ایرانی در زمینه تولید غذا و امنیت غذایی است.

بیابان‌ها، فرصت تازه برای کشاورزی و امنیت غذایی

وی گفت: یکی از چالش‌های کلان بخش کشاورزی تأمین نهاده است. دانشگاه باید به این بخش وارد شود و برنامه‌هایی برای تبدیل ضایعات به نهاده‌ها ارائه کند. همچنین در بخش بذور و گونه‌های گیاهی باید ارقامی تولید شود که با شرایط اقلیمی حال حاضر سازگار باشد.

وی با اشاره به لزوم توجه به بیابان‌زدایی به‌عنوان یک فرصت برای کشاورزی ادامه داد: بیابان‌ها یک فرصت و مزیت هستند و باید اندیشید چگونه می‌توان آن‌ها را به عرصه امنیت غذایی تبدیل کرد. در این زمینه، ستادی با دستور رئیس‌جمهور برای هماهنگی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در مأموریت‌های منطقه‌ای شکل گرفته که دبیرخانه این ستاد در این دانشکدگان مستقر شده است.

رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران به همکاری با دولت در حل چالش‌های کلان بخش کشاورزی مانند کمبود آب، بیابان‌زایی، شوری خاک و آفات اشاره کرد و افزود: در این راستا، در حوزه بیابان، کشاورزی حفاظتی و زنجیره غذایی و خوراک دام همکاری خواهد شد تا راه‌حل‌های مناسبی برای این موضوع ارائه شود.

وی با اشاره به مرکزیت و اهمیت دانشجویان در این دانشکدگان گفت: تمام اقدامات این دانشگاه در راستای تأمین نیازهای دانشجویی و فراهم‌کردن بسترهای رشد علمی است تا از این طریق خروجی‌هایی داشته باشیم که به سود کشور باشد.

ابراهیم‌زاده موسوی عنوان کرد: از این نظر، زیرساخت‌های آموزشی، عرصه‌های آزمایشگاهی و کشاورزی توسعه یافته و این دانشکدگان در کشور حائز رتبه برتر است. توسعه ساختمانی گروه‌های دامی و صنایع چوب و کاغذ، خوابگاه متأهلین و مجتمع ورزشی در حال ساخت هستند که به‌زودی به پایان رسیده و در اختیار دانشگاه قرار خواهند گرفت.

وی تصریح کرد: این دانشکدگان در بخش روابط بین‌الملل با بیش از ۲۷ کشور در حال همکاری است که علاوه بر تبادلات علمی، به دنبال عملیاتی‌کردن دستاوردهای مشترک در کشور است. در این راستا، دو نقطه، یکی در تالاب صالحیه در کرج به‌عنوان پایلوت برای بیابان‌زدایی و مبارزه با ریزگرد و تبدیل آن به عرصه کشاورزی و تولید خوراک دام در نظر گرفته شده است. همچنین در نتیجه همکاری با کشور ایرلند، تولید محصولات با ارزش بالا از پساب‌های صنعتی اجرا شده و قرار است مراحل بعدی آن در کشور دنبال شود.

وی در پایان به اولویت‌بخشی به کشاورزی اشاره کرد و گفت: امنیت غذایی، امنیت ملی است و کشور باید در این زمینه خودکفا باشد. ضعف در نهاده‌ها پاشنه‌آشیل کشاورزی ایران است؛ ازاین‌رو تمرکز پژوهش‌ها و آموزش‌ها در حوزه کشاورزی باید بر دانش موردنیاز برای خودکفایی و توسعه صادرات باشد.