با سودای زیبایی اما گرفتار زشتی؛ زیباجویان در دام بی سوادان

ایران همواره دارنده بالاترین رتبه‌ها در انجام عمل‌های زیبایی بوده است. این اتفاق اگر ریشه‌یابی شود، مسائل اجتماعی و فرهنگی مطرح خواهد شد که نیازمند برنامه‌ریزی‌های بلندمدت است؛ که اگر چندین سال پیش به فکر بودیم، امروز چنین آمار تکان‌دهنده‌ای را در سطح جهان ثبت نمی‌کردیم. نکته اینجاست که این اتفاق امروز به وقوع پیوسته و افراد زیادی برای انجام جراحی‌های زیبایی به کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند.

دامنه این افراد گسترده است؛ از زن و مرد، پیر و جوان و حتی کودکانی که دارای والدین ناآگاه هستند، به این مراکز مراجعه می‌کنند و شاید ساده‌ترین راه، پاک کردن صورت مسئله باشد. امروز دیگر ساخت برنامه‌های آموزشی یا دست‌وپا زدن برای آگاهی‌بخشی به جامعه نتیجه‌ای ندارد و باید برای کمتر کردن این ماجرا برنامه‌ریزی‌های دیگری کرد؛ که البته هدف اصلی این متن نیست.

مسئله اینجاست که امروز در جامعه ایران با افراد زیادی سر و کار داریم که نیاز به این جراحی‌ها را احساس می‌کنند و آنها را انجام می‌دهند. پس باید تمهیدات لازم را برای اینکه این اتفاق در ایمن‌ترین حالت ممکن بیفتد، فراهم کرد. نمی‌توان به صرف اینکه این کار اشتباه است و مغایر با استانداردهای جهانی است، کسانی را که تلاش دارند عمل‌های زیبایی انجام دهند، نادیده گرفت و آگاهی در این خصوص نداد که به مراکز غیرقانونی مراجعه نکنند یا برخورد لازم با این مراکز و افراد صورت نگیرد.

قانون چه می‌گوید؟

بند ج ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی یکی از مهم‌ترین مواد قانونی است که به موضوع مسئولیت کیفری پزشکان در انجام اعمال جراحی می‌پردازد. این ماده قانونی، ضمن تایید مشروعیت اعمال جراحی با رضایت بیمار، مسئولیت پزشک را در صورت بروز خطا یا قصور مشخص می‌کند.

مطابق بند ج ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی، هر نوع عمل جراحی یا طبی مشروع که با رضایت شخص یا اولیای یا سرپرستان یا نمایندگان قانونی وی و رعایت موازین فنی و علمی و نظامات دولتی انجام شود، جرم محسوب نمی‌شود. این ماده قانونی، به پزشکان اجازه می‌دهد تا با رعایت اصول علمی و فنی، اقدام به انجام اعمال جراحی کنند. اما در صورتی که پزشک مرتکب خطا یا قصور شود و به بیمار آسیب وارد شود، مسئولیت کیفری خواهد داشت.

در حوزه جراحی زیبایی، علاوه بر سلامت جسمانی بیمار، زیبایی و ایجاد ظاهر مطلوب نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در صورتی که نتیجه عمل جراحی زیبایی مطابق انتظارات بیمار نباشد و پزشک مرتکب خطایی شده باشد، بیمار می‌تواند از پزشک شکایت کند. در این موارد، پزشک موظف به جبران خسارت وارده به بیمار است.

گفتنی‌است؛ هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبه مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲۹ کمیته صلاحیت حرفه‌ای وزارت بهداشت مبنی بر ممنوعیت انجام اعمال جراحی زیبایی توسط پزشکان عمومی را خارج از حدود اختیار این مرجع دانست و رای به ابطال آن صادر کرد.

پرونده جنجالی جراحی‌های زیبایی غیرمجاز در تهران

نمونه‌ها از آسیب‌های جراحی‌های غیرمجاز فراوان است. یک پزشک شناخته‌شده در تهران به اتهام واگذاری جواز مطب به فرد غیرپزشک و انجام جراحی‌های غیرمجاز بازداشت شد. تحقیقات نشان می‌دهد در مطب او، افراد فاقد صلاحیت پزشکی اقدام به جراحی‌هایی همچون بلفاروپلاستی (عمل زیبایی پلک) کرده‌اند که به آسیب‌های جدی و حتی فوت یکی از بیماران منجر شده است.

بر اساس گزارش معاونت درمان، پزشک فقط پرونده‌ها را مهر می‌کرده و هنگام جراحی در اتاق عمل حضور نداشته است.

فیلم‌های ضبط‌شده از بازرسی نشان می‌دهد افراد غیرمتخصص در حال جراحی بوده‌اند در حالی که پزشک در اتاق مجاور استراحت می‌کرده است.

تعدادی از شاکیان اعلام کرده‌اند در کلینیک‌های غیرمجاز، منشی یا افراد بدون صلاحیت اقدام به تزریق فیلر و لیزر کرده‌اند که موجب عوارضی چون آبسه، تورم و کبودی دائمی شده است.

همسر یکی از بیماران متوفی روایت کرده که پزشک در اتاق عمل حضور نداشته و شرایط بیمار به سرعت بحرانی شده است.

رئیس مرکز نظارت وزارت بهداشت: «مداخلات غیرمجاز در حوزه زیبایی به شدت افزایش یافته و اجاره جواز مطب توسط برخی پزشکان، خطری جدی برای سلامت مردم است.»

معاون دادستان ویژه جرایم پزشکی: «واگذاری مهر و جواز به افراد غیرپزشک، معاونت در جرم محسوب می‌شود. همچنین تبلیغات گسترده و فریبنده در فضای مجازی، تهدیدی جدی برای سلامت جامعه است.»

این پرونده ابعاد گسترده‌ای از اجاره جواز مطب، جراحی‌های غیرمجاز، تبلیغات فریبنده و آسیب‌های جبران‌ناپذیر بیماران را آشکار کرده است. مراجع قضائی و نظارتی اعلام کرده‌اند که با همکاری یکدیگر، این چرخه خطرناک را متوقف و با متخلفان برخورد قاطع خواهند کرد.

توصیه‌های عجیبب‌وغریب مسئولان!

مواجهه مسئولان با این اتفاقات هم جالب است. مثلا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دولت قبل، ضمن توضیح درباره نحوه برخورد با پزشکان متخلف در حوزه زیبایی گفت: مردم اعمال جراحی زیبایی را در ایام نزدیک به تعطیلات نوروز انجام ندهند.

بهرام عین‌اللهی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه هر ساله در آستانه تعطیلات نوروزی شاهد افزایش اعمال جراحی زیبایی هستیم و در این زمینه نیز برخی پزشکان با دریافت تعرفه‌های پایین‌تر و انجام تبلیغات مردم را به انجام این جراحی‌ها تشویق می‌کنند، وزارت بهداشت چه نظارتی بر این موضوع دارد؟ اظهار کرد: ما توصیه می‌کنیم که بسیاری از افراد اعمال جراحی را در ایام نزدیک به نوروز انجام ندهند، زیرا هر عملی یک بخش درمان و انجام عمل و یک مرحله مراقبت بعد از عمل را دارد. بر اساس قانون، پیگیری بعد از عمل را باید جراح انجام دهد و ما توصیه می‌کنیم عمل‌هایی که احتیاج به پیگیری دارند در ایام نزدیک به تعطیلات انجام نشوند. اعمال زیبایی نیز از این دسته اعمال است.

برخورد کنیم تا اتفاق نیفتد

درآمدزا بودن این حوزه باعث شده که تعداد این مراکز غیرقانونی هم افزایش پیدا کند و افراد شیاد با ارائه دادن یک تصویر زیبا از بسته خدمات، بدون اینکه کوچک‌ترین دانش و تخصصی پشت آن باشد، زیباجویان را به دام می‌اندازند. لزوم انجام برخورد قاطع با کسانی که فقط به خاطر پول این بلاها را بر سر مردم می‌آورند، از هزار فرهنگ‌سازی تأثیر بیشتری دارد.

حال که امروز با جامعه‌ای مواجه شدیم که در تلاش برای تغییر ظاهری خود است، باید بیشتر به فکر باشیم تا روزی که بتوانیم این فرهنگ را ایجاد کنیم که افراد با تفاوت‌های خود زیبا هستند. زمان بسیار است؛ نمی‌توان بحران عدم اتکا به نفس، گسترش بیماری‌های ظاهری و افراد ناقص‌شده از جراحی‌های غیراستاندارد را هم به جان خرید. چراکه راه مقابله با آن بسیار راحت‌تر و دم‌دست‌تر است و تنها مقابله پشیمان‌کننده با افراد خاطی است.