چرا حمله ایران به آواکس آمریکایی بسیار مهم است؟

۱- ناوگان E-3 Sentry آمریکا معروف به «آواکس» بسیار کوچک است. ایالات متحده پس از دهه‌ها توقف تولید، اکنون فقط حدود ۱۷ فروند از این هواپیماها را در اختیار دارد. از دست دادن حتی یک فروند، یک ضربه راهبردی جدی محسوب می‌شود.

۲- شش فروند آواکس به منطقه خلیج فارس اعزام شده بودند که نزدیک به ۴۰ درصد کل ناوگان را تشکیل می‌داد. انهدام یک فروند، سهم بزرگی از پوشش راداری هوایی موجود برای جنگ را کاهش می‌دهد.

۳- آواکس هرچند پیر است، اما مرکز فرماندهی هوایی این جنگ هوایی به شمار می‌رود. رادار آن قادر به شناسایی هواپیماها، موشک‌ها و پهپادها در فاصله صدها کیلومتری است.

۴- این هواپیما همزمان صدها هدف را ردیابی کرده و گشت‌های جنگنده، رهگیری‌ها، تانکرهای سوخت‌رسان و پدافند هوایی را در سراسر میدان نبرد هدایت می‌کند.

۵- این حمله نشان می‌دهد که این هواپیماهای ارزشمند در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان سعودی (که قبلاً یک بار هدف قرار گرفته!) عملیات می‌کردند، زیرا گزینه‌های استقرار آمریکا در خلیج فارس پس از آنکه ایران توانایی دستیابی به تقریباً تمام پایگاه‌های بزرگ آمریکایی را نشان داد، در حال کاهش است.

۶- ایران به وضوح لایه حسگری (سنسور) جنگ را هدف قرار داده است. حملات قبلی به رادارهای تاد و سایر سامانه‌های راداری که ستون فقرات دفاع موشکی خلیج فارس را تشکیل می‌دهند، آسیب زده یا آنها را نابود کرده است.

۷- انهدام یک فروند آواکس از نظر روانی و حیثیتی بسیار آسیب‌زننده است. این هواپیماها معمولاً بسیار عقب‌تر از خط مقدم و با اسکورت جنگنده و پدافند هوایی لایه‌لایه عمل می‌کنند و سطح حفاظت از آنها نیز بالاست.

۸- این تلفات، بر تلفات دیگر تجهیزات در جنگ افزوده و به تدریج زیرساخت‌ها و عمق عملیاتی آمریکا را در صحنه نبرد فرسایش می‌دهد.

۹- آواکس به راحتی قابل جایگزینی نیست. این هواپیما از بدنه قدیمی بوئینگ ۷۰۷ استفاده می‌کند و تولید آن دهه‌ها پیش متوقف شده است، به این معنا که هیچ خط تولیدی برای جایگزینی وجود ندارد.

۱۰- جانشین مورد نظر آواکس، یعنی بوئینگ E-7 Wedgetail، درگیر مسائل سیاسی و حاشیه‌های متعدد است. بنابراین، اگر آواکس‌های بیشتری از دست بروند، آمریکا هیچ ظرفیت جایگزینی فوری در اختیار ندارد.