نفس جنگل های ایران بریده شد

به گزارش خبرنگار سرویس اجتماعی زمان، فاجعه آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌های استان مازندران، به ویژه جنگل‌های هیرکانی که میراثی طبیعی و منحصر به فرد محسوب می‌شوند، بار دیگر ضعف‌ها و نارسایی‌های موجود در سیستم مدیریت بحران و اطفاء حریق کشور را به وضوح نشان داد.

این گزارش در پی واکاوی علل و عوامل اصلی بحران موجود، با تکیه بر اظهارات و مشاهدات میدانی، و ارائه تحلیلی بر روی نقاط ضعف سازمانی و لجستیکی موجود تهیه شده است.

کمبود امکانات و تجهیزات مناسب

در این زمینه عبدالوحید فیاضی نماینده مجلس شورای اسلامی یکی از برجسته‌ترین مشکلات مطرح شده را فقدان امکانات و تجهیزات کافی و مدرن برای مقابله با چنین رویدادهایی دانسته و می گوید؛استان مازندران و به طور کلی مناطق شمالی کشور، با وجود ذخایر غنی جنگلی، از حداقل‌های لازم برای اطفاء حریق گسترده بی‌بهره‌اند.

نماینده مردم محمودآباد و نور ادامه می دهد؛این کمبود شامل تجهیزات زمینی و هوایی، نیروی انسانی آموزش‌دیده و زیرساخت‌های ارتباطی مناسب در مناطق صعب‌العبور می‌شود.

بی‌توجهی از سوی سازمان‌های ذی‌ربط

به گفته وی به نظر می‌رسد؛ بی‌توجهی و عدم هماهنگی میان سازمان‌های متولی نظیر سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، ستاد مدیریت بحران و وزارت کشور، نقش کلیدی در تشدید ابعاد این بحران ایفا کرده است، این ارگان‌ها، با وجود آگاهی از ارزش بی‌بدیل جنگل‌های هیرکانی و آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر آتش‌سوزی، نتوانسته‌اند تمهیدات پیشگیرانه و واکنش سریع مؤثری را به کار گیرند، از طرفی عدم تخصیص بودجه کافی و برنامه‌ریزی جامع برای حفظ و نگهداری این سرمایه‌های ملی، گواهی بر این مدعاست.

ابهام در تخصیص بودجه بالگردهای اطفاء حریق

این نماینده مجلس تاکید می کند؛سؤال جدی که در این راستا مطرح می‌شود، مربوط به بودجه‌های تخصیص یافته برای خرید یا اجاره بالگردهای اطفاء حریق است، با توجه به کمبود فاحش این امکانات و نیاز مبرم به آن‌ها در لحظات بحرانی، شفافیت در مورد نحوه هزینه‌کرد این بودجه‌ها و چرایی عدم تجهیز کافی منطقه، امری ضروری است،این ابهام، به گمانه‌زنی‌ها و نارضایتی‌های عمومی دامن می‌زند.

محدودیت ساعات پرواز بالگردهای اعزامی و توقف عملیات شبانه

وی یادآور می شود؛یکی از نقاط ضعف حیاتی در عملیات اطفاء حریق، محدودیت ساعات پرواز بالگردهای اعزامی و توقف عملیات از شب تا صبح بوده که این مسئله به معنای از دست رفتن ساعات طلایی اولیه برای مهار آتش است؛ زمانی که آتش‌سوزی در مراحل ابتدایی بوده و قابلیت کنترل بیشتری دارد، عدم امکان عملیات شبانه با وجود فناوری‌های موجود در دنیای امروز، نشان‌دهنده ضعف در برنامه‌ریزی عملیاتی و تجهیزات ناوبری و ایمنی لازم برای پروازهای شبانه است، که این توقف، به گسترش بی‌رویه آتش و افزایش خسارات منجر می‌شود.

عدم درک از ارزش واقعی منابع طبیعی

فیاضی خاطرنشان می‌کند؛به نظر می‌رسد، در سطوح تصمیم‌گیری، درک عمیقی از ارزش اقتصادی، زیست‌محیطی و فرهنگی هر درخت و کلیت اکوسیستم جنگل‌های هیرکانی وجود ندارد، اگر ارزش هر درخت به درستی محاسبه و تبیین می شد، شاید اختصاص بودجه و استفاده از امکانات پیشرفته هوایی و زمینی، توجیه اقتصادی و اجتماعی بیشتری پیدا کند.

در نهایت می توان گفت که؛بحران آتش‌سوزی در جنگل‌های مازندران، نتیجه نهایی مجموعه‌ای از ضعف‌های سیستمی، مدیریتی و کمبود منابع است و برای جلوگیری از تکرار چنین فجایعی، اقداماتی از جمله شفافیت مالی، بررسی دقیق و شفاف‌سازی نحوه هزینه‌کرد بودجه‌های مربوط به اطفاء حریق و تجهیزات مربوطه،آموزش سرمایه‌گذاری جدی در تأمین بالگردهای اطفاء حریق با قابلیت پرواز شبانه، برنامه‌ریزی و تقویت هماهنگی بین سازمان‌های متولی و ارتقاء آگاهی وبالابردن سطح آگاهی عمومی و مسئولان،همچنین جرم‌انگاری یا برخورد قاطع با هرگونه اهمال یا بی‌توجهی که منجر به آسیب دیدن منابع طبیعی می شود، امیدواریم ابزاری برای طرح مطالبات و پیگیری‌های لازم جهت بهبود شرایط مدیریت بحران و حفاظت از منابع طبیعی کشور صورت گیرد تا مطالبات و پیگیری‌های لازم جهت ایجاد وضعیت مطلوب و حفاظت از منابع طبیعی کشور تامین شود.