ایده‌آل”عاطفه‌ها” نیازمند فرهنگسازی | روزنامه سراسری پیام زمان روزنامه پیام زمان
  •  info@zamandaily.ir

  •  02188481891

  •   09123624182

روزنامه,پیام زمان,روزنامه پیام زمان,اخبار,امروز
ادمین ۱۳ مهر ۱۳۹۸ در ۳:۳۷ ب٫ظ خبر قبلی خبر بعدی

ایده‌آل”عاطفه‌ها” نیازمند فرهنگسازی

الهام آمرکاشی

 

ادوارد تایلور – انسان‌شناس انگلیسی- فرهنگ را، مجموعه پیچیده‌ای از دانش‌ها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه از جامعهٔ خویش فرامی‌گیرد تعریف می‌کند و این امر در کلیت، این‌گونه شرح می‌گیرد: هر منطقه از هرکشوری می‌تواند فرهنگی متفاوتی با دیگر مناطق آن کشور داشته باشد.فرهنگ به وسیلهٔ آموزش، به نسل بعدی منتقل می‌شود؛ در حالی که ژنتیک به وسیلهٔ وراثت منتقل می‌شود.این موضوعِ عام را تعمیم دهید به مسأله‌ای خاص درخصوص “جشن عاطفه‌ها”؛ مراسمی که هرساله در آغازسال تحصیلی در قریب به اکثریت شهرهای کشور برپا می‌شود و با آئین خاص و نمادینِ همه‌ساله، سعی بر همدلی و همراهیِ کودکانی دارد که به دلایلِ موجه یا غیرموجه نیاز به انفاق و یاری دارند.از لحاظ جامعه‌شناسی؛ رفتار اجتماعی مطلوب به عنوان یک سرمایه ملی به طور اعم و سرمایه اجتماعی به طور اخص است و نیکوکاری به عنوان یک رفتار اجتماعی مطلوب، موجب رشد اخلاقی و کاهش تضادهای اجتماعی می‌شودوَبه لحاظ چشم‌انداز بصری، برپایی چنین مراسمی از این دست در هرقسمت از خیابان‌های شهر، می‌تواند القاءگر دو نکته باشد:

– دستگیری نیازمندان در هر صورت انجام می‌شود.

– از لحاظ فرهنگی و آنچه در مطمح ذهن کثیری از مردم نهادینه شده، چنین برآیندی است که حضور و استمرارِ اینگونه برنامه‌ها و دستگیری از نیازمندان با طرح‌های اهداء هدایا و مایحتاجی که قشر پائین‌دستِ جامعه به آن احتیاج دارند را موجبِ رونق و گسترشِ فرهنگ “گداپروری” می‌دانند و با بازگوکردن این مطلب که طبق قانون اساسی کشور، وظیفه حمایت از افراد محروم و بی بضاعت بر عهده دولت است، نکوهش‌های بسیاری در این زمینه در حالِ رخداد است.

با توجه به تعریف فرهنگ در معنای عام،تقابل جبهه‌های دوگانه‌ای که در این میان به وجود آمده، نشأت گرفته از فرهنگ و فضای معلقی است که هریک از افراد جامعه در آن رشد کرده و به آن خو گرفته‌اند.در این میان، توجه به معنای فرهنگ در سده‌های متمادی قابل تأمل است:”هنگامی که مفهوم «فرهنگ» برای نخستین‌بار در سده‌های هیجدهم و نوزدهم میلادی در اروپا به کار گرفته شد، بر فرایند کشت و زرع یا ترویج در کشاورزی و باغبانی دلالت داشت. چنان‌که واژهٔ انگلیسی این مفهوم از واژهٔ لاتین «کالتورا» (به لاتین: Cultura) از «کولر» (به لاتین: Colere) ریشه گرفته‌است که به معنای کشت، زراعت و ترویج است.در آغاز سدهٔ نوزدهم میلادی این مفهوم بر بهبود یا پالایش و تهذیب نفس در افراد (به‌ویژه حین آموزش) استوار بود و سپس بر تأمین آرزوهای ملی یا ایده‌آل‌ها دلالت داشت. در نیمهٔ سدهٔ نوزدهم میلادی برخی از دانشمندان واژهٔ فرهنگ را برای ارجاع به ظرفیت جهان‌شمول بشری اطلاق کردند. ادوارد تایلر در سال۱۸۷۱ فرهنگ را با تمدن مقایسه کرد و آن دو را کلیتی درهم‌تنیده دانست که شامل دین، هنر، اخلاق و هرگونه توانایی است که آدمی می‌تواند به دست‌آورد. «کلاکر» نیز فرهنگ را در کل مفهومی وصف‌گرایانه به معنای گنجینه‌ای انباشته از آفرینندگی‌های بشر تلقی کرد.از این رو کتاب‌ها، نقاشی‌ها، بناها و نیز دانش هماهنگ‌کردن خود با محیط و همچنین آداب و فضیلت‌های اخلاقی و دستورهای شایست و ناشایست، همگی جزئی از فرهنگ به شمار می‌رود. «مایرس» نیز فرهنگ را آن چیزی دانست که از گذشتهٔ آدمی به جای مانده‌است و بر اکنون و آیندهٔ او تأثیر می‌گذارد.و در سدهٔ بیستم میلادی «فرهنگ» به عنوان یک مفهوم محوری و کلیدی در انسان‌شناسی به کار رفت که همهٔ پدیده‌های انسانی را دربر می‌گرفت و صرفاً نتیجهٔ امور ژنتیکی به حساب نمی‌آمد”.

۲۰۰کلمه مذکور به سهولت می‌تواند معنای فرهنگ را با برآیندی ساده توضیح دهد که در عرصه کنونی، فرهنگ عاطفه‌ها، منتج به ترسیمی است که برای هرفرد در هرمنطقه‌ای از کشور، برآیندی متفاوت دارد اما در کلیت امر، می‌توانمتأمل براین امر باشد که؛ فرهنگِ یاریگری در اذهان عمومی نهادینه نشده! که با برپاییِ هرسالۀ مراسم عاطفه‌ها، همواره گزاره‌هایی ناهموار به دنبال هم چیده می‌شود و به بیان ادله‌های ناموزون ختم می‌گردد.در این میان، اصلاح این موضوع، نیاز مبرم تلقی می‌گردد: بسیاری از افراد جامعه، به دلیل وضعیت نابهنجار اقتصادی و شرایط سخت معیشتی و رکود در بازارِ کسب و کار که به دلایلِ بیکاری و بیماری و سایر موارد همسان و همخوان دراین زمینه به وجود آمده، از خریدهای واجب هرروزۀ خانوار هم محروم‌ا‌‌ند چه برسد به تهیه کیف و کتاب و لباس و دفتر. وَ ازسویی دیگر این روزها کمتر کسی به دلایلِ متعددِ اقتصادی حواسش به دوخانه آن طرف‌تر و دوکوچه پائین‌تر استو با برگزاری “جشن عاطفه‌ها”  که رویدادی است که همه‌ساله در آستانه بازگشایی مدارساجرا می‌شود، تشویش این موضوع حادتر جلوه‌گری می‌کند که تمرکز و نگاه حمایتی به صورت عادلانه‌تری تقسیم نشود.کارشناسان متعددی در این باب، معتقد بر این امرند که “بخشش، بهترین روش برای تکامل روح انسان است و از آنجا که انسان سرشتی اجتماعی دارد و به زندگی به صورت دسته‌جمعی نیازمند است؛بنابراین، همدردی، همکاری و یاری دیگران به‌عنوان عضوی از یک جامعه، ماندگاری و دوام او را در بین هم‌نوعانش تضمین می‌کند”.

در این راستا و با بروز و ظهور تعاملات عدیده‌ای که به وسیلۀفضای مجازی صورت می‌گیرد،استفاده صحیح از فضای مجازی درجهت روشنگریِ فرهنگ در پاره‌ای موارد و تعامل و گفتگو در امور خیریه و نیکوکاری، می‌تواند به طور صریحدراستمرار این موضوع یاری‌رسان باشد اگر بتوان به طور مستمر و مستتر در این راه، از کلیدواژه‌های صحیح استفاده کرد و فرهنگِ یاری‌رسان بشری را در سطح جامعه نهادینه کرد تا بل بتوان جامعه‌ای را متصور شد که به طور مضمر، دستگیری از نیازمندان به مشخص‌کردن یک‌روز در برگه‌های تقویم و نمایش در سطح شهر، معطوف نشود و بتوان به ایده‌آلِ “عاطفه‌ها” نزدیک‌تر شد.

elhamamerkashi@ymail.com